Terug

Investeren in de Bedoeling

9 januari 2026

Werken aan gezondheid en zorg vanuit wat er écht toe doet

Gezondheid, ondersteuning en zorg moeten mensen helpen om grip te houden op hun leven, zich verbonden te voelen en van betekenis te zijn. Dat is de bedoeling. Toch lukt dat niet altijd: het systeem dat we met de beste intenties hebben gebouwd sluit niet overal aan op wat mensen nodig hebben.

Deze webpagina geeft de kern van de inzichten uit Investeren in de Bedoeling, een uitgebreid werkdocument dat is ontwikkeld binnen de community Financieren vanuit de Bedoeling. Hier lees je de hoofdpunten, voorbeelden en handelingsperspectieven; in het volledige document vind je meer verdieping en context.

Vanuit Financieren vanuit de Bedoeling onderzoeken inwoners, professionals, organisaties en systeempartijen samen — via systeemdialogen — wat schuurt en hoe we ruimte kunnen creëren om dichter bij de bedoeling te komen.

1. Wat is ‘de bedoeling’?

De bedoeling is geen toekomstbeeld, maar het perspectief dat richting geeft aan denken, handelen en organiseren.

  • De bedoeling voor inwoners
    Inwoners kunnen hun leven leven op een manier die betekenisvol is voor henzelf en hun omgeving. Dat vraagt om veerkracht, aansluiting en grip op de uitdagingen van het dagelijks leven.
  • De bedoeling voor professionals en hun organisaties
    Professionals ondersteunen mensen bij het (her)vinden van grip, aansluitend op hun mogelijkheden en die van hun gemeenschap. Dat doen ze met vakmanschap, samenhang en vanuit de relatie.
  • De bedoeling voor middelen, kaders en instituties
    Kaders, financiering, governance en instituties bestaan om het primaire proces tussen inwoner en professional mogelijk te maken en te versterken. Zij bewaken toegankelijkheid, kwaliteit, solidariteit en betaalbaarheid.

Samen vormen deze drie niveaus één geheel. Wanneer zij in samenhang functioneren, versterken ze de veerkracht van mensen en samenleving.

2. Wat we zien in de praktijk

Systeemdialogen laten zien dat handelen vanuit de bedoeling logisch en nodig is, maar ook dat mensen op alle niveaus worden belemmerd om dat daadwerkelijk te doen.

  • Inwoners ervaren dat ondersteuning niet aansluit op hun leefwereld.
  • Gemeenschappen worden niet altijd als gelijkwaardige partner gezien.
  • Professionals worden beperkt door domeingrenzen, werkdruk en regels.
  • Zorginkopers, beleidsmakers en regionale samenwerkingen ervaren beperkte ruimte om voorwaarden te creëren voor vernieuwing.
  • Systeempartijen zoals verzekeraars, gemeenten en het ministerie van VWS willen stappen zetten, maar lopen vast in stelsels.

Hoewel iedereen vanuit goede intenties werkt, raakt het geheel verstrikt in tegenstrijdige structuren, aannames en verwachtingen. De sleutel ligt in het zichtbaar maken van deze patronen en polariteiten en in het benutten van de handelingsruimte die daaruit voortkomt.

3. Polariteiten in gezondheid en zorg

Polariteiten zijn geen problemen om op te lossen, maar spanningen om te benutten. Beide kanten vertegenwoordigen waarden die nodig zijn om tot goede zorg en ondersteuning te komen.

  1. Inwonersbehoeften versus inrichting van ondersteuning en zorg
    Inwoners hechten aan betekenis, autonomie en verbinding, terwijl het systeem stuurt op doelmatigheid en verantwoording. Hierdoor verschuift de inwoner soms van partner naar cliënt, terwijl het tegenovergestelde wordt beoogd.
  2. Bottom-up ontwikkelen versus top-down sturen
    Oplossingen ontstaan lokaal en relationeel. Maar beleid en kaders worden vaak hiërarchisch en planmatig ontwikkeld. Hierdoor sluiten plannen niet altijd aan op de praktijk.
  3. Domeinoverstijgend samenwerken versus gescheiden kaders en financiering
    Het leven van mensen is samenhangend; het stelsel niet. Verschillende wetten, geldstromen en verantwoordelijkheden maken samenwerking complex.
  4. Investeren in gezondheid en preventie versus kostenbeheersing op korte termijn
    Effecten van preventie zien we in de toekomst of in een ander domein. Budgetten moeten nu sluitend zijn. Dit belemmert structureel investeren in veerkracht.


4. Drie cases

  1. Valpreventie bij ouderen
    Formele ketenaanpakken sluiten vaak niet aan op het dagelijks leven en de mogelijkheden van ouderen. Lokale initiatieven die wél goed werken, tellen niet mee binnen formele kaders. Hierdoor blijft deelname achter en mist continuïteit van kansrijke initiatieven.
  2. Zorgzame gemeenschappen
    Gemeenschappen versterken de veerkracht van inwoners en bieden steun vanuit intrinsieke motivatie en betrokkenheid. Tegelijk vragen gemeenten en systeempartijen om continuïteit, verantwoording en regels, waardoor samenwerking schuurt tussen informele inzet en formele kaders.
  3. Domeinoverstijgend samenwerken
    Niet alleen medische, maar ook sociale en economische omstandigheden bepalen gezondheid en veerkracht. De maatschappelijke opgave vraagt daarom samenwerking tussen sociaal en medisch domein, gericht op de leefwereld van mensen. Door gescheiden regelgeving en financiering stokt gezamenlijke verantwoordelijkheid.
    De uitgebreide cases vind je in de PDF Investeren in de bedoeling

5. Handelingsperspectieven: #Hoedan

De onderstaande zes handelingsperspectieven zijn geen recepten, maar manieren om ruimte te creëren om te handelen vanuit de bedoeling. Ze komen rechtstreeks voort uit systeemdialogen en praktijkervaringen.

1. De blik op de bedoeling houden
We worden snel afgeleid door “ja, maar…” en door randvoorwaarden waarvan we denken dat ze vastliggen. Door steeds terug te keren naar de bedoeling blijft het gesprek gericht op wat er écht toe doet.

Vragen die helpen:
    1. Wat is hier de bedoeling?
    2. Beperkt de regel mij écht, of mijn interpretatie ervan?
    3. Wat kan nu al?

2. Alle perspectieven dragen bij aan de oplossing
Ieders perspectief bevat een deel van de werkelijkheid en daarmee een deel van de oplossing. Botsende of afwijkende perspectieven horen bij het speelveld en beïnvloeden de gezamenlijke ontwikkeling.

Vragen die helpen:
    1. Welke perspectieven ontbreken?
    2. Welke aannames heb ik zelf?
    3. Wat maakt dat waarden of behoeften botsen — en wat betekent dat voor onze opgave?

3. Het meervoudig inwonersperspectief omarmen
Inwoners en gemeenschappen zijn niet alleen gebruiker, maar ook mede-vormgever en medefinancier van gezondheid en zorg. Hun kennis is essentieel in agendavorming, uitvoering en evaluatie.

Vragen die helpen:
    1. Hoe kunnen we inwoners en gemeenschappen structureel en wederkerig betrekken?
    2. Wat hebben zij nodig om die rol te vervullen?
    3. Hoe maken we ruimte voor experimenteren en leren?

4. Precies worden en de werking snappen
Het idee dat “het systeem het niet toestaat” blijkt vaak een aanname. Door mechanismen achter wat helpt of hindert te begrijpen — de waarden, structuren en overtuigingen — ontstaat werkelijke handelingsruimte.

Vragen die helpen:
    1. Wat gebeurt er nú, op alle niveaus?
    2. Welke waarden en aannames sturen gedrag?
    3. Hoe verbind ik inzichten met processen tussen inwoners en professionals?

5. Ruimte nemen om te ontdekken
Vernieuwing ontstaat door experimenteren, leren en stap-voor-stap ontwikkelen. Dat vraagt vertrouwen, begrensde risico’s en ruimte om opnieuw te proberen.

Vragen die helpen:
    1. Welke kleine stap kan ik nu zetten?
    2. Welke risico’s zijn acceptabel?
    3. Wie kan kritische vriend zijn?

6. Wijzelf maken het verschil
Verandering begint bij mensen die anders kijken en handelen — ongeacht rol of positie. Individuen kunnen patronen doorbreken en zo het systeem in beweging brengen.

Vragen die helpen:
    1. Waar kan ik vandaag één keuze anders maken?
    2. Welke bondgenoten kunnen me helpen?
    3. Welke spanning ervaar ik tussen bedoeling en praktijk — en hoe kan ik die bespreekbaar maken?

6. Hoe verder?

Samenwerken vanuit en naar de bedoeling vraagt ontwikkeling op alle niveaus: inwoners, professionals, organisaties en instituties. Door patronen zichtbaar te maken, ruimte te benutten en gezamenlijk te leren, kan het hele systeem stap voor stap veranderen. Systeemdialogen blijven daarbij een belangrijk instrument. Ze helpen onderliggende patronen te zien, handelingsruimte te ontdekken en polariteiten te benutten.

Wil je verder, heb je vragen, wil je samen optrekken? Neem dan contact op met Merel Spijkerman. Ook kun je op LinkedIn aansluiten bij het Netwerk Leren Transformeren.

Download Investeren in de bedoeling

Lees het volledige document met achtergrond, verdieping, onderliggende analyse, uitgebreide cases en volledige context.

Download Investeren in de Bedoeling (PDF)

 

Meer Investeren in de bedoeling

Lees het volledige document met achtergrond, verdieping, onderliggende analyse, uitgebreide cases en volledige context.

Praktische werkvorm: systeemdialoog

Met de methodiek Systeemdialoog kun je complexe vraagstukken ombuigen naar gezamenlijke ontwikkeling.

Programma-adviseur en adviseur leefomgeving

Samenwerking Hilbrand Jacobs

Deze publicatie is het resultaat van jarenlange samenwerking tussen Alles is Gezondheid en Hilbrand Jacobs.

Terug

the Models Health Pledge – van pledge tot praktijk

8 december 2025

In 2026 tekende een groot aantal organisaties uit de mode-industrie the Model’s Health Pledge bij Alles is Gezondheid. Met deze belofte zetten zij zich in voor een vitaler Nederland en voor gezonde modellen in de modebranche. Het doel: een werkomgeving creëren waarin de gezondheid van modellen centraal staat.

Een beweging voor gezonde modellen

The Model’s Health Pledge is meer dan een intentieverklaring. Het is een online platform, opgezet door een netwerk van bedrijven en professionals, dat pleit voor gezonde werkomstandigheden voor modellen en alle andere spelers in de mode-industrie.

Wat levert acht jaar inzet op?

Na acht jaar is het tijd om de resultaten te delen. Van Pledge tot Praktijk is de evaluatie van dit traject: van de eerste gesprekken en het meldpunt tot concrete veranderingen in cultuur, beleid en bewustzijn binnen de sector. Het document biedt inzichten, interviews en een praktische toolkit die direct toepasbaar is – ook buiten de modebranche.

Ontdek wat een gezamenlijke inzet voor een gezondere, veiligere en eerlijkere mode-industrie heeft opgeleverd. Laat je inspireren door de lessen uit de sector en ontdek hoe je zelf een beweging kunt creëren die écht verschil maakt.

Download Van Pledge tot Praktijk

Bouw een gezonde beweging

Inzichten en werkwijzen die in de modewereld tot verbeteringen hebben geleid op een rij. Een krachtige aanpak voor elke branche.

Interview Marvy Rieder

De initiatiefnemer van The Models Health Pledge blikt terug op aanleiding, ontwikkeling en betekenis van 8 jaar samenwerken aan een gezondere sector.

Terug

Inzichten Piet Vessies: ‘Gezond werkgeverschap gaat niet om centen, maar om houden van’

30 januari 2024

Om Positief Gezond werkgeverschap in Nederland verder te brengen, zijn op initiatief van Alles is Gezondheid actieleernetwerken gevormd met werkgevers van diverse organisaties uit verschillende regio’s. Ook is in samenwerking met CAOP is de Positief gezonde CAO ontwikkeld. Piet Vessies, netwerkadviseur bedrijven en gezondheid, neemt ons in de vorm van negen inzichten mee in het proces, de leermomenten en de opbrengsten.

1. Gezondheid is een integrale aangelegenheid

‘We merken dat de meeste werkgevers nog nooit van Positieve Gezondheid hebben gehoord en dat zij gezondheid zien als individueel issue. Er wordt zelden een breed perspectief gehanteerd en gekeken naar hoe de combinatie van zaken op elkaar ingrijpen. Bedrijven zijn actief op het gebied van duurzame inzetbaarheid óf ze hebben afspraken over leren en ontwikkelen, maar de samenhang mist. In de thuiszorg en schoonmaakbranche wordt bijvoorbeeld wel gewerkt met een financiële coach, omdat daar oog is voor de stress die financiële problemen kunnen veroorzaken. Maar pakken werkgevers een actieve rol in de privé-werkbalans als het gaat over mantelzorg of kinderopvang? Positieve Gezondheid kan bij dit soort vraagstukken een rol spelen, omdat het concept domeinen samenbrengt en ruimte creëert om zaken bespreekbaar te maken.’

2. Iedere werknemer is een mens, met een eigen leefwereld

‘In onze actieleernetwerken zien we een grote behoefte aan gemeenschappelijk taalgebruik en we signaleerden dat in het bedrijfsleven het uitgangspunt: gezondheid is alles, meer aanspreekt dan andersom. Wanneer je ‘gezondheid is alles’ als leidraad neemt, dan maak andere beslissingen. Het gaat vooral om het besef dat iemand behalve werknemer ook burger is, patiënt, ouder, een kind van ouders en lid van de voetbalclub is. Iedere werknemer is een mens met een eigen leefwereld. Zeker naarmate bedrijven groter worden, botst die leefwereld met de systeemwereld van het bedrijf, waarin iedereen aan regeltjes moet voldoen.’

3. Maatwerk voor positief lange termijneffect

‘Om de wrijving tussen leef- en systeemwereld te verkleinen is het nodig dat we zaken anders, slimmer en gezonder leren organiseren. De Positief Gezonde CAO die we aan het ontwikkelen zijn kan daarbij helpen. De kunst is om het gesprek zo te voeren dat het maatwerk wordt. Dat lijkt minder efficiënt, want je raakt routine kwijt en het is meer puzzelwerk voor de planning of de HR-afdeling, maar op termijn draagt het bij aan gezondheid. Niet alleen van de werknemer, maar van de hele organisatie. Werknemers zijn minder ziek, gemotiveerder en op meer verschillende plekken inzetbaar. Eigen regie is een belangrijk uitgangspunt van Positieve Gezondheid. Wanneer je dat dat toepast op bijvoorbeeld de planning en werknemers invloed laat uitoefenen op hun eigen roosters, dan neemt de acceptatie van dat rooster toe en het verzuim neemt af.’

4. Positieve Gezondheid biedt perspectief

‘Met de input uit de actieleernetwerken zorgen we voor de taal, tekst en voorbeelden waarmee we werkgevers kunnen laten zien dat je op heel veel vlakken aan gezondheid kunt werken. Of afspraken daarover dan in een CAO moeten of in een convenant tussen ondernemingsraad en werkgever, dat maakt niet veel uit. We zien grote tevredenheid bij bedrijven die aanvullend op hun protocollen met het gespreksinstrument Positieve Gezondheid werken. Zowel de medewerker als de werkgever hechten meer waarde aan Positieve Gezondheid-uitkomsten, dan aan het voorliggende protocol. Met dat inzicht gaan we verder.’

5. Eigen regie maakt sterk

‘Via de brede kijk van Positieve Gezondheid ontstaat ruimte. Als je het verhaal achter een probleem kent, dan kun je met elkaar een andere oplossing bedenken. Weinig werkgevers vragen een ‘zieke werknemer’ zelf wat hij of zij het beste acht, terwijl die eigen regie de medewerker sterker maakt. Ik denk dat de kern van Positieve Gezondheid een andere grondhouding is. Je praat mét mensen, niet voor mensen. Je bedenkt het niet voor iemand, maar in overleg met die werknemer. Je kijkt wat er in die specifieke situatie het beste past.’

6. Stel vragen en help de ander de juiste keuzes maken

‘Wat we merken, en dat is een heel belangrijk leermoment, is dat mensen in het bedrijfsleven het heel lastig vinden om aan te voelen wanneer ze nou ‘baasje’ zijn. Als je een praktisch mens bent dat snel problemen overziet en oplost, dan moet je in een Positieve Gezondheid-gesprek een medemens zijn, een gesprekspartner. Het is de bedoeling dat je op je handen gaat zitten en NIET meteen antwoorden hebt en oplossingen aandraagt. Het gaat erom dat je de goede vragen stelt. Hoe help je de ander te komen tot keuzes die voor hem of haar relevant zijn?’

7. Na-apen kan alleen als mensen voor-apen

‘Het gaat om een cultuurverandering en het helpt het als bedrijven hiervoor ruimte creëren. Op de korte termijn betekent dit tijdverlies, maar op de langere termijn zijn mensen die nadenken over zichzelf en daarin eigen keuzes maken effectiever en productiever. Het is omdenken, een hele andere insteek en dat is niet iets wat je kunt voorschrijven en verwachten dat het goed komt. Iedereen die met die mensen werkt moet het doorleven en dat kan alleen als je het voorleeft. Je kunt na-apen als mensen voor-apen dus het helpt hevig als de hoogste manager het goede voorbeeld geeft.’

8. Het gaat niet om geld, maar om betrokkenheid en wederkerigheid

‘We horen vaak ‘gezondheid is echt heel belangrijk, maar het mag niks kosten. We hebben organisaties nodig die echt betrokken durven zijn. Je kunt het ook omdraaien. Waarom zou ik van een organisatie houden? Waarom heeft het ene transportbedrijf een probleem om chauffeurs te vinden en het bedrijf ernaast genoeg mensen? Onderzoek wijst uit dat het om betrokkenheid gaat. Een chauffeur die voor zijn verhuizing de vrachtwagen mag gebruiken onthoudt dat en is loyaal. Hij weet dat zijn baas rekening met hem houdt en hij houdt rekening met zijn baas. Dat is wederkerigheid. Dat zit hem niet in de centen, maar in een beetje houden van.’

9. Draagvlak en bewustwording nodig voor verandering

‘Daadwerkelijke verandering kost jaren. De kunst is daarom snel draagvlak en continuïteit te creëren. Wanneer een programmamanager of een kwartiermaker een tandem vormt met iemand in de Raad van bestuur, dan voorkom je dat gedachtegoed verdwijnt op het moment dat iemand wegvalt. Zorg voor gezondheidsambassadeurs in het bedrijf die Positieve Gezondheid bevorderen. Bewustwording is een belangrijk aspect als het om verandering gaat. Als voorbeeld noem ik een bedrijf waar veel werknemers afhaakten bij verplichte cursussen. De organisatie probeerde een nieuwe aanpak; se stortten de €1.000 voor de cursus op de rekening van de werknemers, die daarvan zelf de opleider moesten betalen. Je zag het verzuim met de helft afnemen. Als je ‘gezondheid is alles’ als uitgangspunt neemt, organiseer je uiteindelijk de dingen anders.’

Piet Vessies

Piet Vessies is inmiddels met pensioen en werkt niet meer bij Alles is Gezondheid.

Publicatie Positief Gezond Werkgeverschap

We zetten inzichten, voordelen, resultaten en praktijktips op een rij.

Positief Gezonde CAO

In samenwerking met CAOP is de Positieve Gezonde CAO ontwikkeld

Terug

Positieve Gezondheid

1 januari 2024

Positieve Gezondheid is een nieuwe visie op gezondheid die naast het fysieke, ook het emotionele en mentale welzijn omvat. Door middel van een vragenlijst krijg je inzicht in je gezondheid in zes dimensies: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Deze dimensies worden visueel weergegeven in het bekende ‘spinnenweb’.

Gezondheid wordt vaak gezien als de af- of aanwezigheid van ziekte. Positieve Gezondheid benadert het breder: gezond ben je wanneer je met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om kunt gaan. In deze visie is gezondheid dus niet alleen het domein van de zorgprofessionals, maar van ons allemaal.

Positieve Gezondheid is geen einddoel, maar een instrument om het gesprek over gezondheid mee te voeren. Door aan te geven wat voor jou belangrijk is, heb je de mogelijkheid om zelf te bepalen welke acties je onderneemt. Bijvoorbeeld: als je lage scores hebt op ‘meedoen’ en je je daardoor eenzaam voelt, kun je overwegen vrijwilligerswerk te gaan doen. Als je laag scoort op lichaamsfuncties, maar fitheid is belangrijk voor je, kun je ervoor kiezen om wandelen in je dagelijkse routine op te nemen.

De zes dimensies van Positieve Gezondheid

Lichaamsfuncties: Deze dimensie richt zich op het fysieke aspect van gezondheid, zoals de werking van organen, het uithoudingsvermogen en de algemene gezondheid van het lichaam.

Mentaal welbevinden: Deze dimensie omvat aspecten zoals de veerkracht van de geest, emotionele stabiliteit, tevredenheid, en de mogelijkheid om om te gaan met stress en uitdagingen.

Zingeving: Deze dimensie gaat over het hebben van een doel in het leven, betekenisvolle activiteiten, spiritueel welbevinden en het ervaren van voldoening.

Kwaliteit van leven: Hierbij draait het om de algemene tevredenheid met het leven, het ervaren van plezier en genot, en het hebben van een positieve kijk op de toekomst.

Meedoen: Meedoen gaat over sociale inclusie, participatie in de samenleving, het hebben van sociale contacten en relaties, en het gevoel hebben erbij te horen.

Dagelijks functioneren: Deze dimensie gaat over het vermogen om alledaagse activiteiten uit te voeren, zoals zelfzorg, werk, hobby’s en andere dagelijkse bezigheden.

Mijn Positieve Gezondheid

Maak een persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO) aan, of vul op de site een vragenlijst in en krijg inzicht in wat voor jou belangrijk is.

Interview: Tim Huijts’ oratie over Positieve Gezondheid

Tim Huijts luidt zijn hoogleraarschap Positive Health at Work aan de Universiteit Maastricht in.

Terug

Handreiking Natuurinclusief bouwen voor gezonde bewoners – Top-10 maatregelen voor nieuwbouw en gebiedsontwikkeling

22 juni 2023

Op 21 juni 2023 is de handreiking “Natuurinclusief Bouwen voor Gezonde Bewoners: Top 10 Maatregelen voor Nieuwbouw en Gebiedsontwikkeling” uitgereikt aan Christianne van der Wal tijdens de eerste Natuurinclusief Top in Kamerik. Dit vernieuwende document, samengesteld door een team van experts op het gebied van de domeinen gezondheid, natuur en bouw, biedt inzichten en aanbevelingen om de integratie van natuur in bouwprojecten te bevorderen en gezonde woonomgevingen te creëren.

Natuurinclusief bouwen zit in de lift. En dat is broodnodig, het gaat niet goed met de biodiversiteit in Nederland. De bewijzen voor het positieve effect van een groene woonomgeving op gezondheidsproblemen zijn overtuigend, vooral op het voorkomen ervan. Met de handreiking ligt er een top 10 aan maatregelen die kunnen worden genomen bij nieuwbouw- en gebiedsontwikkelingsprojecten om de natuur te integreren en een gezonde leefomgeving te bevorderen. Er is niet eerder een publicatie ontwikkeld die gezondheidseffecten bij natuurinclusief bouwen zo duidelijk in kaart brengt. Ook is het voor het eerst dat de domeinen natuur, bouw en gezondheid samen optrekken en tips voor de praktijk bundelen.

Top-10 Maatregelen voor Nieuwbouw en Gebiedsontwikkeling

De maatregelen omvatten o.a. het creëren van groene daken en gevels, het behouden en herstellen van natuurlijke habitats, groene speelplekken, verbindingsroutes of gezamenlijke buurt(moes/pluk)tuin en het implementeren van waterbeheersystemen die de biodiversiteit ondersteunen. Met name voor gemeenten, opdrachtgevers, beleidsmakers, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, projectontwikkelaars en bouwbedrijven is de informatie cruciaal.

De handreiking is een initiatief van Alles is Gezondheid en het KAN Platform en is tot stand gekomen in samenwerking met Agenda Natuurinclusief. Alles is Gezondheid is een netwerk van publieke en private partners die de beweging naar een gezonder Nederland stimuleert. Het KAN Platform werkt aan klimaatadaptief en natuurinclusieve nieuwbouw en wordt geleid door Bouwend Nederland, NEPROM en WoningbouwersNL.

Klik op de afbeelding om de handreiking te bekijken:

 

Netwerkadviseur groen
Netwerkadviseur groen
Terug

Mental Meetup- verkenning, aanpak, video en meer

17 mei 2023

Hoe bevorderen we de mentale gezondheid van mensen in een kwetsbare positie?

Deze vraag stond centraal tijdens de Mental Meetup (2 februari 2023), georganiseerd vanuit de kabinetsbrede aanpak ‘Mentale gezondheid: van ons allemaal’. Ervaringsdeskundigen, beleidsmedewerkers, initiatiefnemers en professionals van partnerorganisaties wisselden onder leiding van Karen van Ruiten kennis, voorbeelden en ideeën uit over mentale weerbaarheid en factoren die hier invloed op kunnen hebben zoals geld, bestaanszekerheid, bewegen en cultuur.

Het doel van deze tweede Mental Meetup:

  • Het bespreekbaar en zichtbaar maken van het belang van mentaal gezond zijn en blijven.
  • Partnerorganisaties te informeren over de aanpak en aanpalende activiteiten.
  • Inspirerende praktijkvoorbeelden delen en nieuwe activiteiten verbinden aan de landelijke beweging voor mentale gezondheid.
Download het complete verslag

 

Alleen dan Samen
Mia Wessels, arts, spreker en inspirator, benadrukt in haar Spoken Word het belang van naar elkaar luisteren en echt nieuwsgierig zijn naar de ander. Naast kwetsbaar zijn we ook krachtig. En in welke ‘groep’ je je ook bevindt, wie verlangt er niet naar een gevoel van écht samen?
Luister en kijk naar Alleen dan Samen van Mia Wessels

Verkenning Pharos
Om de urgentie in beeld te brengen en het verband te leggen tussen het effect van stress (door geldzorgen) en de mentale weerbaarheid, voerde Pharos een verkenning uit naar de mentale gezondheid van mensen in een kwetsbare positie. Meer over de verkenning.

Initiatieven die helpen
Twee mooie voorbeelden van initiatieven die mensen in een kwetsbare sociaaleconomische positie helpen zijn Geldfit en Stut Theater.

  • Bij Geldfit krijgen mensen een passend advies of worden ze in contact gebracht met iemand die met ze meedenkt.
  • Stut Theater geeft een podium aan mensen die vaak niet gehoord of gezien worden.

In beweging
Beweging kan mensen (in een kwetsbare positie) mentaal, fysiek en op het sociale vlak helpen. Stichting Life Goals opende tijdens de Mental Meetup de deuren voor buurtgenoten en zet zich in om mensen die dit nodig hebben via samen sporten nieuw perspectief te bieden.

Schulden en mentale problemen
Sadik Harchaoui en Amine Bakkali van SchuldenlabNL benadrukten de noodzaak van samenwerken en het belang van de ervaringen en behoeften van mensen over wie het gaat. Persoonlijke verhalen zijn onder meer terug te vinden in het onderzoek dat Amine deed naar de samenhang tussen schulden en psychische problemen bij jongeren.
Lees ons interview met Amine en download het onderzoek

Brede benadering
Hoe kom je uit een isolement? Hoe zoek je hulp als je niet beseft dat je in een kwetsbare positie verkeert? Karen van Ruiten benaderde mentale gezondheid vanuit verschillende invalshoeken met Staatssecretaris Maarten van Ooijen, (VWS), Carsten Herstel, directeur-generaal Sociale Zekerheid en Integratie (SZW) en ervaringsdeskundigen Sali, Christiaan en Emine.  Ter inspiratie, enkele citaten:

Sali: “Geloof in ons, vertrouw in ons en help ons onze kracht te laten zien.”

Maarten van Ooijen: “Mijn les uit deze verhalen is dat als je met een hulpvraag komt door zorgen of stress dat we in het zorgsysteem de klok terug moeten zetten en op zoek moeten gaan naar de trigger. Het zorgsysteem draait nu nog de klok vooruit; heb je problemen, dan kijken we naar hoe we die oplossen. We moeten kijken naar hoe het komt.”

Karsten Herstel: “Hoe kun je mensen vanuit beleid helpen als ze worstelen met geldzorgen. Geldzorgen zijn vaak een katalysator voor heel veel problemen binnen een huishouden.”

Emine: “De schaamte en het taboe moeten doorbroken worden om geholpen te kunnen worden voor een hoopvolle toekomst.”

Staatssecretaris Maarten van Ooijen roept meer organisaties op zich aan te sluiten bij de landelijke beweging voor mentale gezondheid in Nederland. Bekijk en deel de video.

Deze tweede Mental Meetup is één van de initiatieven van ‘Mentale gezondheid: van ons allemaal’: een dag waarop activiteiten worden georganiseerd op diverse plekken in het land met mentale gezondheid als thema. Staatssecretaris Van Ooijen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) initieerde samen met collega bewindspersonen van VWS, SZW en OCW de kabinetsaanpak ‘Mentale gezondheid: van ons allemaal’.

Mentale Gezondheid: van ons allemaal

De Mental Meetup is een van de activteiten van de kabinetsbrede aanpak ‘Mentale gezondheid: van ons allemaal’. Meer weten over de aanpak?

Netwerkadviseur (Mentale) Gezondheid & Zorg

Terug

Natuur voor Gezondheid

10 november 2022

Deze pagina krijgt een frisse update. We werken achter de schermen aan een vernieuwde versie van deze pagina. Met een mooie toolkit, handige informatie en praktische tips. Alles wat je nodig hebt op één plek. Binnenkort meer!

Waarom Natuur voor Gezondheid?

Wetenschap en visie
Natuur heeft een positief effect op de gezondheid van mensen. Daarvoor zijn inmiddels duidelijke wetenschappelijke bewijzen. Natuur draagt bij aan een verbetering van de leefstijl, de psychische gezondheid, het afweersysteem en de kwaliteit van de leefomgeving. Mensen die veel tijd doorbrengen in de natuur ervaren een positieve invloed op het brein en het afweersysteem. Een groene omgeving stimuleert vrijwel alle aspecten van een gezonde leefstijl: sociale contacten, zingeving, beweging, voeding en slaap. Alleen al in de natuur zijn heeft aantoonbare gunstige effecten op het herstel bij stress en ziekte. Omgekeerd leidt langdurig verblijf in een stedelijke omgeving tot een grotere kans op overprikkeling van ons aandachtsysteem, sociale stress en psychische ziektes.

Het is daarom niet meer dan logisch dat natuur een inzetbaar middel is voor iedereen die werkt aan de gezondheid en welzijn van mensen. Professionals werkend in de eerstelijnszorg en de welzijns- en sportsectoren kunnen op allerlei manieren natuur integreren in hun werkwijze. Hoe dan? Dit kan bijvoorbeeld door natuur in te zetten bij zelfzorgadviezen, de natuur te gebruiken als plek om te behandelen of te begeleiden, of door te verwijzen naar een collega die de natuur op die manier inzet.

Wat is Natuur voor Gezondheid?

Een eenvoudig concept, waar iedereen baat bij heeft
Het platform ‘Natuur voor Gezondheid’ biedt praktische hulpmiddelen, bruikbaar voor professionals in de eerstelijns gezondheidszorg en welzijns- en sportsectoren. De middelen zijn in te zetten voor mensen met psychosociale en fysieke klachten, en bruikbaar als aanvulling op de reguliere behandelingen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan bewegen, ontmoeten, of ontspannen in de natuur in plaats van in een bebouwde omgeving of binnenruimte.

Vooral mensen met obesitas, diabetes mellitus, een verhoogd cardiovasculair risico, depressie, burn-out klachten, ADHD, SOLK of angststoornissen kunnen voordelen hebben van een verwijzing naar de natuur. Van een zelfzorgadvies tot aan een behandeling buiten in een groene omgeving. Daar hebben diverse professionals een verschillende rol in: voorlichten, verwijzen of begeleiden. Geschikt voor lichtere of zwaardere klachten en passend bij de eigen manier van werken. De route van de stepped care geeft dit mooi weer. Hoe je bij deze verschillende rollen natuur toepast, is te bekijken in de toolkit.

Waarom de term ‘Natuur voor Gezondheid’?

Natuur voor Gezondheid vervangt niet de behandeling. Het is geen medische ingreep. Wél kan het preventief zijn en een gezondheidsbevorderend effect hebben. Bewust is gekozen om niet de term ‘op recept’ te gebruiken. Daarmee versterkt het de visie van Alles is Gezondheid & Institute for Positive Health, waarin preventie en eigen regie belangrijk zijn. De visie wordt omarmd door steeds meer organisaties. Met de focus op (positieve) gezondheid en gedrag, in plaats van op ziekte en zorg. De zorgprofessional en het recept zijn daardoor niet leidend. Uiteindelijk gaat het om de inzet van natuur binnen de eerstelijn. Naast de wetenschappelijke documenten staat op deze pagina veel praktische informatie. Deze kennis is voor een groot deel opgehaald uit interviews met professionals uit verschillende vakgebieden die natuur hebben geïntegreerd in hun werkzaamheden. Het is een levend, continue groeiend platform. Naarmate er meer professionals natuur gaan inzetten worden hun ervaringen en adviezen aan deze pagina toegevoegd.

Suggesties?

De Toolkit is blijvend in ontwikkeling. Heb je aanvullingen of suggesties? Ideeën om het platform completer, informatiever en hulpvaardiger te maken? Mail dan naar annette.postma@allesisgezondheid.nl.

TOOLKIT Natuur voor Gezondheid

 

Netwerkadviseur groen
Adviseur Positieve Gezondheid

Voorlichting/advies Materialen Verwijzen

Behandelen/begeleiden Randvoorwaarden Meer inspiratie

Terug

Positief Gezond Werkgeverschap

6 mei 2022

Positieve Gezondheid biedt een brede kijk op gezondheid. Het gaat niet om wat mensen mankeren, of niet kunnen, maar om veerkracht en om wat het leven van mensen betekenisvol maakt.

Duurzame inzetbaarheid

Medewerkers die worden aangesproken op hun veerkracht, oprechte aandacht krijgen en verbinding maken voelen zich gehoord en gezien. Dat maakt ze productiever, ze halen meer voldoening uit hun werk en ze voelen zich sterker verbonden met de organisatie.

Gezond menselijk kapitaal

Met het concept Positieve Gezondheid kun je als werkgever concreet aan de slag om ervoor te zorgen dat werknemers gezond en vitaal werken en leven. Waarom en hoe, dat lees je in Positief Gezond Werkgeverschap; een publicatie van iPH, CAOP en Alles is Gezondheid vol met relevante voorbeelden, tips, leerervaringen en tools.

Download publicatie Positief Gezond Werkgeverschap

Meer weten over dit onderwerp? Meedenken of doen? Neem contact op met Piet Vessies of Lisanne Kiestra.

 

Handreiking

Past Positieve Gezondheid in jullie werkomgeving, bij de bedrijfscultuur? Creëer draagvlak en samenhang met jullie vitaliteitsporgramma’s.

10 tips!

Ervaring leert… Neem ze mee; de voorbeelden, nuttige tips en ervaringen van het Actieleernetwerk Positief Gezond Werkgeverschap.

Betekenisvol werk

Het CAOP werkt samen met professionals, (branche)organisaties, sociale partners en beleidsmakers aan passende randvoorwaarden voor betekenisvol werk.

Positieve Gezondheid

Meer weten over het gedachtengoed? iph.nl wordt continu uitgebreid met actuele, relevante informatie.

Terug

Zicht op Buiten – Webinars

14 juni 2021

Op 10 juni 2021 organiseerde Alles is Gezondheid met het Netwerk Zicht op Buiten het webinar Zicht op Buiten, als onderdeel van de landelijke Buitenspeelweek. Tijdens deze week is er aandacht gevraagd voor het belang van buitenspelen. Het is een initiatief van Jantje BetonJohan Cruyff FoundationKrajicek FoundationKenniscentrum Sport & Bewegen en het Mulier Instituut. Beleidsmakers kregen in één uur presentaties vanuit kennis, beleid en praktijk en tips over hoe buitenspelen te stimuleren.

 

BEKIJK DE SLIDES.

BEKIJK DE TIPS VANUIT HET NETWERK OM BUITENSPELEN TE STIMULEREN.

Programma

In de Buitenspeelweek speelden we toch één uurtje binnen tijdens het webinar Zicht op Buiten.

Bijdragen waren er van o.a. Caroline Klaver, oogarts en hoogleraar epidemiologie (Erasmus MC en Radboud MC), Mai Chin A Paw, hoogleraar epidemiologie van jeugd en gezondheid (Amsterdam UMC) en Dave Ensberg-Kleijkers, directeur-bestuurder (Jantje Beton) en Vasanthi Iyer (AJN, namens het netwerk ‘Zicht op Buiten’). Ook deelde de gemeente Katwijk haar aanpak. Annette Postma was dagvoorzitter.

In de Buitenspeelweek 2021 stimuleerden we kinderen en jongeren om veel buiten te spelen. Dat is nodig, want kinderen spelen steeds minder buiten en brengen veel tijd door achter het beeldscherm. Kinderen en jongeren ondervinden hier schade van. De zorgen over hun ontwikkeling op het gebied van lichamelijke en psychische gezondheid zijn groot. Is dit tij nog te keren? Als beleidsmaker heb je daarin een rol. Buitenspelen kun je stimuleren vanuit diverse lokale, regionale en landelijke beleidskaders, zoals omgevingsvisie, preventie- en sportakkoorden. Er zijn al veel mooie voorbeelden: denk aan gezonde schoolpleinen, speelbossen en tiny forests.

Organisatie

Het webinar Zicht op Buiten is georganiseerd door Alles is Gezondheid en het Netwerk Zicht op Buiten met o.a. Vasanthi Iyer en is onderdeel van de landelijke Buitenspeelweek. Tijdens deze week is er aandacht gevraagd voor het belang van buitenspelen. Het is een initiatief van Jantje BetonJohan Cruyff FoundationKrajicek FoundationKenniscentrum Sport & Bewegen en het Mulier Instituut.

Webinar 16 november 2022: ‘Help, hoe krijg ik mijn kinderen naar buiten’

Op 16 november 2022 organiseerden de partners uit het netwerk ‘Zicht op Buiten’ een webinar specifiek voor ouders: ‘Help hoe krijg ik mijn kind naar buiten?’ Meer dan 100 aanmeldingen lieten de grote interesse in dit onderwerp zien. Het bewustzijn over het belang van buitenspelen groeit. Buitenspelen is niet alleen goed voor de longen, de motoriek en voor creativiteit, daglicht helpt ook om de ogen zo gezond mogelijk te houden. Heb je het webinar gemist? Deze is hieronder te bekijken.

 

 

Terug

Gesprekshandreiking en Signaalkaart bij geldproblemen

22 april 2021

Het Nibud heeft een Gesprekshandreiking en een Signaalkaart ontwikkeld om geldproblemen tijdig te kunnen bespreken. De Gesprekshandreiking geeft handvatten om het gesprek aan te gaan en waar nodig door te verwijzen naar verdere hulp. De Signaalkaart bevat een lijst met signalen die kunnen duiden op geldproblemen.

Gesprekshandreiking en Signaalkaart

Samen bieden de twee middelen een praktisch en compleet hulpmiddel om goed voorbereid het gesprek aan te gaan, op basis van vertrouwen en betrokken. Ze helpen:

  • te signaleren – d.m.v. een lijst signalen die kunnen duiden op geldproblemen
  • het gesprek aan te gaan – tips bij voorbereiding, ijsbrekers om het gesprek te starten en manieren om in contact te blijven
  • door te verwijzen – hoe kan goed door worden verwezen en naar welke organisaties.

Voor wie bedoeld?

De hulpmiddelen zijn er voor twee doelgroepen:

  • voor werkgevers (en HR-managers, teamleiders, bedrijfsmaatschappelijk werkers etc.)
  • voor ondersteuners van ondernemers (denk aan: boekhouders, adviseurs, etc)

Downloaden van de hulpmiddelen

Via onderstaande links kunnen de Gesprekshandreiking en de Signaalkaart worden gedownload en opgeslagen.

Achtergronden geldproblemen bij werknemers en ondernemers

Bij drie op de vijf bedrijven lopen mensen rond met geldproblemen, zo blijkt uit Nibud-onderzoek. Mensen die in dienst zijn, uitzendkrachten of ingehuurde zzp’ers: onder deze medewerkers zijn er zeker mensen die betalingsachterstanden of schulden hebben. Geldproblemen hebben vaak grote invloed op het dagelijks functioneren, privé en op het werk. Ook voor het bedrijf heeft dit gevolgen. Denk aan kosten voor het verwerken van loonbeslagen, productiviteitsafname en kosten voor verzuim.

Ondernemers zijn over het algemeen kwetsbaarder als het gaat om hun geldzaken, door hun vaak wisselende inkomsten. Hiermee lopen zij een groter risico om problematische schulden te ontwikkelen. Daarnaast kunnen de zakelijke en privé financiën door elkaar lopen wat het lastiger maakt om goed overzicht te houden.

Deze gesprekshandreikingen en signaalkaarten zijn ontwikkeld door het Nibud in samenwerking met Divosa, de NVVK en Roeland van Geuns. Verschillende vertegenwoordigers uit branches en sectoren hebben met hun bijdragen de middelen verrijkt. Ze zijn tot stand gekomen met financiering van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.