Terug

Het hitteplan druist in tegen sommige coronaregels: zorg voor elkaar

7 juni 2020

De combinatie van het coronavirus en extreme warmte is een gevaar voor ouderen en stelt Nederland voor nieuwe uitdagingen. Madeleen Helmer van het Klimaatverbond Nederland, hoogleraar geriatrie aan het Radboudumc Marcel Olde Rikkert en hoogleraar thermofysiologie aan de VU Hein Daanen pleiten daarom voor aanpassing van het Nationaal Hitteplan.

Dit interview met Madeleen Helmer, projectleider klimaatadaptatie bij Klimaatverbond Nederland, gaat over bewustwording van het gevaar van hitte in combinatie met COVID-19. Adviseren is onvoldoende, het gaat om de organisatie van de invulling van die adviezen.

Een combinatie van extreme hitte en het coronavirus kan gevaarlijk zijn voor de volksgezondheid. Waarom zijn extra aanpassingen nodig?

‘Er is een aantal corona-adviezen, met name ‘houd afstand’ en ‘blijf thuis’, dat bij hitte lastig kan zijn in de praktijk. We denken na over de mogelijkheden als het te warm wordt in de thuissituatie van mensen. Goed ventileren wordt een nog belangrijker advies, naast genoeg drinken en veel (water)ijsjes eten. Een buitenzonwering aanbrengen kan heel simpel met een laken voor het raam. Dat zijn maatregelen om de temperatuur in de woning zo laag mogelijk te houden. In de toekomst krijgen we vanwege klimaatverandering met veel meer met hitte te maken. De extreme hitte van vorig jaar eind juli overviel iedereen. Meteorologen hadden niet gedacht dat we in Nederland nu al 40 graden zouden meten. Daarmee is het een werkelijkheid geworden dat dit geen incident meer is, we moeten ons er nu op gaan voorbereiden. Ook vergrijzing neemt toe en daarmee dus de groep die kwetsbaar is voor hitte.’

Wat kan worden gedaan om last van de hitte te voorkomen en wat is daarin veranderd in tijden van corona?

‘De woning wordt steeds belangrijker om de hitte te beperken. De GGD bracht 25 mei de ‘Factsheet Hitte en Gezondheid uit aan de hand van onderzoek door GGD’s in Oost-Nederland over de hittebeleving van mensen in de zomer van 2019. Hierin staat advies over wat nu al kan worden ondernomen tegen de warmte in de woning, en met name de slaapkamers, waar veel mensen last hebben van slaapproblemen vanwege te hoge temperaturen. Het is heel belangrijk om elke dag de woning goed te ventileren als het buiten kouder is dan binnen. Daarnaast het advies om te proberen om elke dag een paar uur in een gekoelde ruimte of omgeving te zijn om af te koelen. Dat is nu lastig; met corona vallen er veel ruimtes af. Neem bijvoorbeeld de supermarkt. Daar is het nu moeilijk om 1,5 meter afstand te houden en je gaat er alleen snel naar toe voor de boodschappen. Het koffiehoekje is er even niet meer. Andere openbare koele ruimtes, zoals kerken en andere oude gebouwen, zouden die rol kunnen overnemen. Die oproep doen we nu ook: open de deuren als het heet wordt. Hoe meer koele ruimtes de deuren openen, hoe korter de afstand om daar te komen.

Het agenderen van de nieuwe vraagstukken vanwege de combinatie van hitte met corona is het stadium waarin we nu verkeren.  We zoeken contact met allerlei organisaties, bijvoorbeeld in de zorg, om ze te informeren en uit te nodigen mee te denken over mogelijke oplossingen.’

Ook internationaal zijn er zorgen over de combinatie van hitte en corona. Wat zijn de adviezen van het Global Heat Health Information Network (GHHIN)?

‘GHHIN, een samenwerking van veel kennisinstituten in de wereld (waaronder de Wereldgezondheisoprganisatie WHO), adviseert landen zich voor te bereiden op hitte tijdens de coronacrisis. 26 mei brachten ze hun gedetailleerde adviezen uit, geldend voor alle landen. Er moet gekeken worden naar wat van toepassing is op Nederland en wat niet. Het zijn tientallen adviezen, wat om veel maatschappelijke actie vraagt. Het hele generieke, bijna containerbegrip ‘zorg voor elkaar’ is goed uitgesplitst voor verschillende situaties.

GHHIN adviseert in een ruimte met meer dan één persoon geen ventilatoren te gebruiken. En als het niet anders kan ervoor te zorgen dat de lucht niet van de ene persoon naar de andere blaast. Dat vraagt nogal wat, bijvoorbeeld van zorgmedewerkers in verpleeghuizen, om daar steeds op te letten. Ook airco’s kunnen een probleem worden. Het advies is om de filters steeds te vervangen. Dat kan tot onduidelijkheid en onrust leiden als daar geen hele specifieke adviezen per aircosysteem op worden gegeven. Nu de GHHIN-adviezen inzichtelijk zijn knalt de urgentie er wel in.’

Welke gezondheidsklachten ontstaan er bij mensen die last hebben van de hitte?

‘Er is een gradatie, en het RIVM komt binnenkort ook uit met een opbouw van hitterisico’s. Die gaan van slaapverstoring, jeuk en duizeligheid tot een levensbedreigende hitteberoerte. Drinken en koelen is essentieel om ernstige hitte klachten te voorkomen.  Een risicoverhogende factor is dat ouderen een lagere dorstprikkel hebben en daardoor vanuit zichzelf te weinig drinken, dat is met hitte des te meer een risico. Het begint klein met te weinig drinken en te weinig koelen en kan binnen een korte tijd uitlopen tot ernstige verschijnselen. Daarbij gebruiken veel ouderen medicatie, waaronder vochtafdrijvende middelen; de bekende plaspillen. Die zijn bedoeld om versneld vocht af te drijven, wat tegenwerkt bij een hittegolf.’

Wat kan naar buiten gaan/ groen betekenen in tijden van extreme hitte? Hoe gaat corona hierin de zaak moeilijker of juist makkelijker maken?

‘Groen is enorm belangrijk. Groen is koelend. De vuistregel is zolang het buiten kouder is dan binnen is het goed om daar te zijn. In de schaduw natuurlijk. Dat geldt extra voor groene ruimtes en parken. Wat wel een probleem is, is dat boven de 35 graden de verkoelende functie van parken niet meer werkt. De huidmondjes van bomen en struiken sluiten, een soort fysieke reflex van de natuur om heel spaarzaam met zijn energie om te gaan. Dat is een nieuw fenomeen en hebben we goed waar kunnen nemen in die hele hete week vorig jaar. Dan heeft het geen zin om naar het park te gaan.’

Wat kunnen professionals in de zorg in hun (regionale) netwerken doen en is het mogelijk om ook hun ervaringen te delen (tips en trucs) of vragen (aan elkaar) te stellen?

‘De professionals die nu op adem moeten komen van de coronazorg kunnen een oproep aan de samenleving doen om bij hitte goed voor elkaar te zorgen. Zodat we inzet van professionele zorg bij hittestressverschijnselen zo veel mogelijk kunnen voorkomen. Hitte is bijna een groter probleem dan corona omdat ineens honderdduizenden mensen kwetsbaar zijn. Grotendeels is dat dezelfde groep die ook het meest kwetsbaar is voor corona. Het helpt de hitte waarschuwingen van het KNMI en het RIVM in de gaten te houden. Het Rode Kruis communiceert goed over de hitte en op hun website zijn veel tips te vinden. Ook de regionale GGD-en zullen weer klaar staan om adviezen te geven. Verder verwacht ik dat tijdens de hittegolf ook veel (social) media-aandacht ontstaat, waarbij specifieke adviezen rond hitte en corona zullen worden gedeeld.

Het mooie is, zorgen voor elkaar is niet alleen een last, het kan juist ook heel waardevol en gezellig zijn, zoals de zorgzaamheid die vanzelf naar boven kwam de afgelopen weken. Laten we die nog wat langer vasthouden.’

Meer advies over hoe hitte tegen te gaan?

Netwerkadviseur groen
Terug

Samenwerking Institute for Positive Health en Alles is Gezondheid

4 juni 2020

In 2020-2021 gaan Instituut for Positive Health (iPH) en Alles is Gezondheid (AiG) intensiever samenwerken. Zowel praktisch als strategisch. Doel van de samenwerking is om regio’s dichter bij elkaar te brengen, het lerend vermogen in onze netwerken te verhogen en het aanreiken van gezondheidstools onder gezamenlijke vlag. Dit alles vanuit de overtuiging dat we de maatschappelijke beweging naar een gezonder en vitaler Nederland samen kunnen versterken.

Zowel iPH als AiG vinden hun bestaansrecht in de omslag van ziekte en zorg naar preventie en gezondheid. De organisaties werken vanuit dezelfde -holistische- opvatting over gezondheid en leggen beiden de relatie met domeinen zoals onderwijs, werk en leefomgeving. AiG doet dit vooral in een onafhankelijke, landelijke netwerkfunctie en iPH meer gericht op de ontwikkeling en implementatie van Positieve Gezondheid.

Een pad ontstaat door er op te lopen

“Vanuit de gedeelde missie is het logisch dat beide partijen elkaar vaak tegenkomen in het werkveld en samen optrekken in allerlei gezondheidsinitiatieven, veranderprocessen, regionale aanpakken en onderzoeken. Denk bijvoorbeeld aan onze succesvolle gezamenlijke kennissessies en praktijkdagen. De samenwerking loopt dus al langer en we kunnen het goed met elkaar vinden. Ik zeg: versterk elkaars kracht, dan kun je kansen grijpen om Nederland gezonder te maken’’, aldus Karen van Ruiten, programmahoofd van Alles is Gezondheid.

Positief Gezond Nederland

In elk geval voor de komende anderhalf jaar (2020-2021) is daarom besloten om de samenwerking flink op te schroeven. Daarvoor is op 4 juni 2020 een intentieverklaring getekend. iPH en AiG blijven vooralsnog eigenstandige organisaties met hun eigen governancestructuur. Laat onverlet dat beide partijen verder vooruit kijken in hun partnerschap. Angelique Schuitemaker, directeur iPH, schetst de stip op de horizon: ”Voor alle buurten, wijken, dorpen, steden en regio’s in Nederland willen we een centraal punt zijn die overzicht biedt, partijen verbindt, adviseert en kan helpen met tools, kennis en netwerken. Uiteraard om uiteindelijk te zorgen dat mensen in balans zijn, langer gezonder en gelukkiger leven en naar vermogen mee kunnen doen.”

Drie lijnen van samenwerking

De samenwerking tussen iPH en AiG richt zicht op drie lijnen. Allereerst gaan iPH en AiG regio’s die bezig zijn met gezondheid verder helpen met het verstevigen van onderlinge contacten, uitwisseling van praktijkervaring, kennisvouchers, de toepassing van Positieve Gezondheid, etc. Zo streven we naar een koepelfunctie voor 20-30 regionale netwerken. Daarnaast dragen we samen bij aan landelijke initiatieven zoals Nederland Gezondland. Hierin wordt met soortgelijke partners een ‘garage’ ontwikkeld met gezondheidstools, preventieaanpakken en (leer)instrumenten. Gebundeld aangeboden en bedoeld om lokaal toe te passen. Inclusief innovatief gebruik van Positieve Gezondheid. Het derde punt van samenwerking betreft de communicatie. Dat gaat van gezamenlijke contentcreatie en organisatie van events tot mogelijke nieuwe verschijningsvormen en ondersteuning in de functie van landelijk schakel- en kennispunt.

Gezondheid met open vizier

In de samenwerking gaat eigen kracht niet verloren. Karen van Ruiten (AiG): “Of het nu op de korte of lange termijn is, in ons partnerschap met iPH gaan we altijd uit van de netwerkgedachte. Zo lang het bijdraagt aan een gezonder Nederland haken we graag aan met andere publieke en private partijen. Het heeft geen zin om ieder voor zich het wiel uit te vinden. Ook de aansluiting met bewoners en het individu is essentieel. Want we blijven een beweging ‘van onderop’ die steeds de balans zoekt tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid.”

Nieuwe routes ontstaan

Angelique Schuitemaker (iPH) vult aan: ”De inzet van iPH en partners heeft in een paar jaar tijd geleid tot landelijke aandacht voor gezondheidsdenken en een werkbaar model voor zorg en welzijn. Met Alles is Gezondheid ontstaan nieuwe routes in de verbreding van Positieve Gezondheid naar andere sectoren of doelgroepen. Denk aan toepassing bij werkgevers, in het onderwijs of ruimtelijke ordening. Ook zie ik ons samen makkelijker de stap maken naar de burger. Maar linksom of rechtsom blijven we altijd uitgaan van de veerkracht, zelfredzaamheid en het aanpassingsvermogen van de mens.”

Positieve Gezondheid

Meer weten over het toepassen van positieve gezondheid en iPH?


Programmadirecteur Alles is Gezondheid

Terug

Krachtenbundeling met Alliantie Gezondheidsvaardigheden

26 mei 2020

In 2015 initieerden Stichting Lezen en Schrijven en wij de Alliantie gezondheid en geletterdheid. Met ruim 80 partners hebben we bijgedragen aan het behalen van de doelstellingen van de Alliantie, die verbonden waren aan het programma Taal voor het Leven 2.0, dat inmiddels is afgelopen. We agendeerden en activeerden van de aanpak van laaggeletterdheid, we organiseerden netwerkbijeenkomsten en zorgden voor relevante verbindingen en ontmoetingen. Nu is het tijd voor de volgende stap.

We gaan door

De urgentie om de aanpak van laaggeletterdheid en gezondheid op de agenda te houden blijft bestaan. Daarom gaat Stichting Lezen en Schrijven door met de aanpak via het adviseren van gemeenten en organisaties. Ook met de Alliantie gezondheid en geletterdheid gaan we door. We bundelen onze krachten met de Alliantie Gezondheidsvaardigheden. Partners van deze alliantie zetten zich in voor zowel het verbeteren van de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg, als voor het ondersteunen bij het verbeteren van gezondheidsvaardigheden. Wij zijn ervan overtuigd dat we samen een grotere impact kunnen realiseren.

Werkgroep Taal maakt gezonder

Binnen de Alliantie Gezondheidsvaardigheden vormen we de nieuwe werkgroep Taal maakt gezonder. Via deze blijven we ons richten op het verbeteren van basisvaardigheden bij laaggeletterden, zodat zij gezondheidsvaardiger worden. We richten ons hierbij op laaggeletterde patiënten/cliënten in de gezondheidszorg en daarmee op gezondheidszorgprofessionals.

Dit doet de werkgroep

  • Deelt voorbeelden, kennis en ervaring rond:
    • het agenderen van de aanpak van laaggeletterdheid in gezondheidszorg en gezondheidszorgonderwijs;
    • het herkennen en bespreken van laaggeletterdheid en het informeren van laaggeletterde patiënten/cliënten over scholing;
    • onderzoek naar de verbetering van basisvaardigheden bij laaggeletterde patiënten/cliënten.
    • Bevordert en ondersteunt initiatieven rond:
    • het agenderen van de aanpak van laaggeletterdheid bij zorgprofessionals;
    • het slaan van een brug tussen professionals uit de wereld van taal en gezondheid.

Doe mee

Ben jij werkzaam in gezondheidszorg, zorgonderwijs en/of zorgonderzoek? En ben of wil je aan de slag met verbetering van basisvaardigheden bij laaggeletterde patiënten/cliënten? Word dan partner van de Alliantie Gezondheidsvaardigheden en sluit je aan bij de Werkgroep Taal maakt gezonder. Word partner van de Alliantie Gezondheidsvaardigheden.

Meld je aan bij de Werkgroep Taal maakt gezonder via mariekewiebing@lezenenschrijven.nl.
Graag uiterlijk 9 juni. Je hoort daarna zo snel mogelijk wanneer de eerstvolgende bijeenkomst plaatsvindt.

Relevante links

Nieuwsbrief Lezen en Schrijven

Blijf op de hoogte van ontwikkelingen in het veld rond de aanpak van laaggeletterdheid.

Aanmelden werkgroep

Ben of wil je aan de slag met verbetering van basisvaardigheden bij laaggeletterde patiënten/cliënten?

Terug

AANKONDIGING RESTART HEALTHCARE

14 mei 2020

GEZONDHEID EN ZORG VAN MORGEN VORMGEVEN

De druk die het COVID-19 virus op onze samenleving en op de gezondheidszorg legt is ontwrichtend. Tegelijkertijd zien we dat de digitalisering binnen de zorg een grote vlucht neemt. Alles is Gezondheid en partners lanceren een initiatief om (digitale) vernieuwing te versnellen en gezondheid en zorg van morgen structureel vorm te geven.

Virtuele Hackathon

Van donderdag 11 tot en met maandag 15 juni 2020 organiseren Deloitte, Nationale-Nederlanden, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Alles is Gezondheid, Agis Innovatiefonds en Dutch Hacking Health een virtuele hackathon.

Doel van de hackathon is het versnellen van digitale innovaties die zorgen voor het herstarten van de zorg en verbeteren van gezondheid in Nederland. Dit doen we met zowel partijen uit de gezondheidsbranche als uit het omringende ecosysteem. Alle teams staan voor dezelfde uitdaging:

“hoe kunnen wij de gezondheid en veerkracht van de burger, professional en patiënt vergroten”?

De deelnemers richten zich op preventieve en schaalbare oplossingen. Zodat gezondheid en zorg kan  worden verbeterd,  door onder andere de inzet van data en technologie.

Met dit unieke programma -vol experts en interessante sprekers – kunnen deelnemers aan impactvolle oplossingen werken. Het bijzondere is dat organisaties uit zowel het publieke als private domein -vanuit de behoeften van de mens- de krachten bundelen.  Zo kunnen we samen komen tot oplossingen die zich lenen voor toepasbaarheid, opschalen en borging. 

Deelnemen

Enthousiast om bij te dragen aan gezondheid in Nederland? Zin om de zorg te verbeteren en te (re)Starten? Wil je daarnaast ook zelf leren en je netwerk uitbreiden? De hackathon biedt plek voor zo’n 100 gemotiveerde deelnemers. Werk jij in de gezondheidszorg of ligt je ervaring bij design, data, ondernemerschap of beleid? Dan is jouw bijdrage aan toepasbare oplossingen heel welkom! Schrijf je dus snel hier in!

De verschillende partners binnen het ecosysteem kunnen jouw idee adopteren en met hun steun zullen ze bijdragen aan het opstarten of opschalen ervan. Samen herstarten we ons zorgstelsel, en starten we met gezondheid voor elke Nederlander.

Heb je een andere vraag of suggestie over reSTART HEALTHcare?

Kijk op www.dutchhackinghealth.nl/restarthealthcare.

Terug

De eerste ‘blended’ Health Innovation School

8 mei 2020

COVID-19 bestendige Health Innovation School Rotterdam van start, digitaal maar toch dichtbij

Er is goed nieuws voor de vijftig deelnemers van Health Innovation School (HIS) Rotterdam. Waar er even vraagtekens waren over het al dan niet doorgaan van de eerste editie in de Randstad, is bekend gemaakt dat 17 juni wordt gestart met een ‘blended’ lesvorm. Twee maanden later dan de beoogde startdatum, starten de deelnemers uit de zorg en welzijn met hun interactieve leertraject om te innoveren en impact te maken met zorginnovaties. Dankzij digitale oplossingen blijft de einddatum gewoon staan op 24 september. Maar hoe kan een traject waarbij interactie tussen deelnemer en de coaches centraal staat toch doorgaan?

De HIS010 met ‘blended learning’ trapt de eerste lesblokken af met onder meer live videosessies, online overlegtafels met REMO.CO, persoonlijke videoberichten en online coaching. Bij een HIS in pre-corona tijden wordt de eerste dag veel tijd besteedt om elkaar te leren kennen. In Rotterdam staat dat deze maand al op de planning en dat doen ze anders dan normaal! In een COVID-proof ruimte wordt een introductiefilm opgenomen. Elke deelnemer krijgt een eigen Health Innovation Survival Kit mee, daarna gaan de deelnemers samen aan de slag met uiteenlopende innovatieprojecten via onder meer SLACK.

Op 16 juni is de digitale kick-off! Omdat het eerder aangekondigde diner op die dag niet doorgaat bevat de survival kit een smakelijk alternatief: het ‘Alles-liep-in-de-soep’-pakket. Met dit pakket en de virtueel geplande borrels belooft het net zo’n gaaf traject als anders te worden.

HIS Rotterdam is een initiatief van Alles is Gezondheid, Gemeente Rotterdam, LSH010, De Rotterdamse Zorg en Bureau Zorginnovatie.  Er wordt toegewerkt naar de afronding op 24 september waarbij ervan uit wordt gegaan dat iedereen dan ook weer fysiek bij elkaar kan komen. Als dat het geval is, wordt het traject spectaculair afgesloten tijdens een bijeenkomst met de kandidaten en prominente sprekers.

Lees ook:

Startsein HIS Zuid West Nederland door staatssecretaris Paul Blokhuis

50 deelnemers aan de slag met diverse praktijkprojecten rondom vitaliteit, welzijn en zorg in Zuid West Nederland.

Terug

BLOG: Utrecht in tijden van corona laat verbinding zien

6 mei 2020

Hedwig Leijten en Marjoke Verschelling, twee ambtenaren van de afdeling Volksgezondheid bij de gemeente Utrecht, zien dat we elkaar in tijden van corona nog harder nodig hebben en vertellen hoe in Utrecht verbinding ontstaat.

Op donderdag 13 maart ontvangen alle medewerkers van de gemeente Utrecht een mail van de gemeentesecretaris; we werken vanaf morgen zeker tot 1 april thuis . Daarna volgen de maatregelen, sluitingen en persconferenties elkaar in rap tempo op.

Als we de maandag erop de computer opstarten, zien we daar een uitnodiging van Amina voor een appgroep: ‘Samen Kanaleneiland en Transwijk’. Amina is een actieve vrijwilliger in de wijk en één van de partners uit het netwerk van het Gezondheidspact Utrecht. Ze werkte mee aan het Gezonde Ideeën Festival dat we vorig jaar april organiseerden. We zien in de app meer bekenden langskomen; verschillende bekenden uit mijn netwerk van de Gezonde Wijk en van het Gezondheidspact Utrecht. Sleutelfiguren, vrijwilligers en professionals. De appgroep groeit snel van 18 naar 100 naar 200 deelnemers.

Met dit initiatief vormen we een hecht netwerk in de wijken Kanaleneiland en Transwijk met als doel hulpvragen uit de wijk in deze coronatijd zo snel mogelijk te beantwoorden en problemen snel op te lossen. Hierbij zijn formele en informele zorgverleners, professionals en vrijwilligers, jong en oud betrokken. Van de Bibliotheek en de Albert Heijn tot aan de Turkse en de Marokkaanse Moskee. De deelnemers krijgen van buitenaf vragen op zich af en ontvangen signalen, waarvan een selectie in de appgroep wordt geplaatst. Ook zijn er sub-appgroepen om vragen op te pakken door een gerichter en kleiner groepje.

De vrijwilligers voeren uit en er is ondersteuning met kennis en informatie vanuit de professionele organisaties. De wijkcoöperatie stelt het Krachtstation ter beschikking, voor o.a. de verzameling van voedselpakketten. De Albert Heijn levert bijvoorbeeld grote tassen. De bibliotheek geeft boeken cadeau en FC Utrecht ondersteunt de Voedselbank Utrecht. Iedere bijdrage helpt en wordt gewaardeerd. In de eerste week van corona kregen bijna alle adressen in de wijk een flyer in de bus met een telefoonnummer voor hulp. Amina draait overuren. In de backoffice wordt door partijen snel geschakeld. Het is hartverwarmend wat we voorbij zien komen.

Het teambesef is groot, de uitdaging duidelijk: hoe helpen we samen deze wijk – met name de mensen die wat extra hulp en ondersteuning kunnen gebruiken – de coronatijd door? Opgavegericht werken op zijn best! De grote waarde van elkaar en elkaars werk kennen, elkaar vinden, de verbinding formeel-informeel, de verbinding tussen verschillende netwerken. Het besef dat je elkaar nodig hebt om zoveel mogelijk mensen te bereiken in de stad, wordt nu heel goed zichtbaar. Onze investeringen in de Utrechtse netwerken als die van de Gezonde Wijk, het Gezondheidspact Utrecht en de Health Hub Utrecht helpen enorm in deze moeilijke tijd. Signalen bereiken ons snel en partners vinden elkaar in rap tempo om aan een integrale oplossing te werken.

De eind 2019 vastgestelde Utrechtse nota Gezondheid voor Iedereen kent onder andere het uitgangspunt ‘iedereen levert een bijdrage’. Vanuit de gedachte dat we alles en iedereen nodig hebben in de beweging naar gezondheid voor iedereen. Niet alleen de overheid probeert de gezondheid te bewaken en te beschermen, de inzet van inwoners, scholen en het bedrijfsleven is daar keihard bij nodig.

Wat we al wisten in Utrecht en uitvergroot zien in deze coronatijd, is dat netwerken op alle niveaus behulpzaam is: regionaal, lokaal, in de wijk, persoonlijk. We delen kennis, inspiratie en energie en werken samen aan de gezondheidsopgave in stad en regio. Zo ontstond in de Health Hub Utrecht een verbinding tussen een bedrijf met beeldbel-apparatuur en een verpleeghuis die dit goed kan gebruiken voor haar bewoners. Ook bij de subsidiemogelijkheid voor stimulering van eHealth, specifiek nu voor covid-19 oplossingen, werd snel geschakeld om samen te kijken hoe hier voor de regio slimme oplossingen in versnelling konden komen. Hopelijk kunnen we deze versterkte verbondenheid vasthouden wanneer we weer fysiek met elkaar verbonden zijn.

De Wijkcoöperatie Kanaleneiland, het Gezondheidpact Utrecht en Amina maken op de achtergrond al plannen om het buurtnetwerk Samen Kanaleneiland en Transwijk ook na coranatijd in stand houden. Zodra het kan, nodigen we de deelnemers fysiek uit om de overwinning en samenhorigheid te vieren en het netwerk een doorstart te geven.

Tot dat moment “houden we afstand, maar zijn misschien wel meer verbonden dan ooit’ (Hugo de Jonge, maart 2020)

Whatsappgroep matched vraag en aanbod

Vanuit de appgroep zijn handige sub(app)groepen ontstaan over verschillende onderwerpen:

  • Koken en Boodschappen
  • Thuis onderwijs
  • Hond uitlaten
  • Verhalen en emoties uitwisselen

We delen nuttige info en posten vertalingen van belangrijke informatie bijvoorbeeld rondom laptops en iPads voor kinderen en ouderen en thuisonderwijs. Hierbij benadrukken we het belang van de RIVM-richtlijnen en maatregelen van de regering.

Gezondheidspact Utrecht

Het Gezondheidspact Utrecht stimuleert en faciliteert samenwerking en initiatieven om de stad gezonder te maken. Dit netwerk wordt aangejaagd vanuit de afdeling Volksgezondheid van de gemeente Utrecht.


Netwerkadviseur

Terug

Nederland helpt elkaar in tijden van corona

6 april 2020

Verbonden zijn. Nabijheid ervaren. Juist in periode met coronavirus blijkt dit extra belangrijk. In deze tijd willen we er voor elkaar zijn en elkaar helpen. Hieronder vind je een aantal mooie initiatieven op een rij. Om elkaar te helpen, en een steun in de rug om gezond te blijven. 

NatuurWijs opdrachten in de buitenlucht

Natuurwijs en Staatsbosbeheer brengen nu wekelijks een extra nieuwsbrief uit: ‘bericht van de boswachter’. Hierin staan leuke, eenvoudige NatuurWijs opdrachten, die de kinderen uit kunnen voeren in de tuin, in het park om de hoek of rond de school (voor de kinderen van ouders die werken in vitale beroepen). Meld je aan om deze nieuwsbrief de komende tijd wekelijks te ontvangen.

Coronahulp: kom in actie

In deze coronacrisis hebben oudere en kwetsbare mensen het zwaar. Maar ook mensen die werken in de zorg, bij de politie en in supermarkten kunnen mogelijk extra hulp gebruiken zodat hun belangrijke werk door kan gaan. Op dit platform is alle vraag en aanbod op één plek verzameld: hulp vragen en aanbieden is gratis voor maatschappelijke organisaties en particulieren. Zo is de kans het grootst dat hulp gevonden wordt. Van bijles tot oppas, kook en boodschappenhulp. Hier bied je je hulp aan of vraag je om hulp.

Vlag “Met elkaar voor elkaar”

Ben jij ook trots op de mensen die onze samenleving draaiende houden in deze tijden van de corona? Van zorgpersoneel, leraren en supermarktmedewerkers tot hulpdiensten, transporteurs en zo meer. Zij werken in deze tijd nog harder dan ze normaal al doen. Hang daarom ook de vlag uit om deze mensen een hart onder de riem te steken. Laat met deze vlag zien dat zij onmisbaar zijn in deze spannende tijd: met elkaar, voor elkaar! De opbrengst van de vlag gaat naar Het Rode Kruis in de strijd tegen het coronavirus. #samenstaanwesterk

MIND Steun in corona-tijd

Het aantal gesprekken voor mensen met psychische klachten neemt toe naarmate het kabinet verdere maatregelen aankondigt. MIND wil er voor alle mensen zijn die worstelen met psychische klachten. Daarom is MIND er ook ’s avonds, naast de extra informatie en de livestream die ze iedere werkdag van 11 tot 16 uur verzorgen. Lees hier meer.

De BOOS AntiCoronaDepressiePodcast

In de BOOS AntiCoronaDepressiePodcast, gepresenteerd door Tim Hofman, is het doel de luisteraar in deze vreemde tijden van het coronavirus niet BOOS, maar BLIJ te maken. Zo sprak Tim met neuropsycholoog Erik Scherder om te kijken wat we zelf kunnen doen om onze hersenen fit, lenig en gezond te houden. En met Freek de Jonge, zelf nog kerngezond, die vertelt dat hij zijn ic-bed op zou geven voor een jonger iemand. Luister naar goede gesprekken en meer om je op te vrolijken in deze podcast-serie. 

Kom in actie met One World

Terwijl de pandemie zich verder ontwikkelt, komen er ook prachtige verhalen binnen van over de hele wereld, over solidariteit en eenheid. Bij One World krijgen die mooie verhalen extra aandacht, als lichtpuntje in deze bizarre tijden. Deel jouw eigen verhaal over hoe jij in actie komt in deze crisis. Je kunt ook de petitie tekenen, samen solidair zijn, en wereldleiders oproepen om mee te doen aan een wereldwijd responsplan.

De beste documentaires en speelfilms van De Balie

Omdat we de komende tijd met zijn allen net wat meer tijd thuis doorbrengen kijk je de films van De Balie Cinema gewoon thuis op de bank! Er is speciaal voor jou een lijst samengesteld met de beste documentaires en speelfilms van het afgelopen jaar.

#Wevergetenjullieniet

Het is extra moeilijk dat we deze dagen niet met onze dierbaren door kunnen brengen. We missen elkaar, maar: we vergeten elkaar niet! Dat kunnen we wel met z’n allen tonen, met het vergeet-mij-nietje als symbool, een actie van Alzheimer Nederland en Samen dementievriendelijk. Doe je ook mee? Hang een raamposter op, teken een stoepkrijt bloemetje, stuur een vergeet-mij-niet fotokaart of verzin zelf een creatieve manier en deel je actie op social media met #wevergetenjullieniet.

Kijktips: theater bij je thuis

De theaters zijn dicht en alle voorstellingen zijn afgelast. Maar creativiteit kruipt waar het niet gaan kan. Theatermakers zoeken naar manieren om hun publiek te blijven vermaken en ontroeren. En ze blijken heel goed te zijn in roeien met de riemen die je hebt. AVROTROS heeft de mooiste initiatieven op een rij gezet.

Geweldige Wijk app maakt elkaar helpen in tijden van corona makkelijker

De Geweldige Wijk app is ontwikkeld om mensen met een kleine beurs te ondersteunen hulp te organiseren bij dagelijkse uitdagingen, om zo de stress ten gevolge van schaarste te verminderen. Via de app kun je heel eenvoudig je vraag stellen. Bijvoorbeeld “Wie wil mijn medicijnen ophalen bij de apotheek?” of “Wie kan er een paar boodschappen voor mij doen in de winkel?” Iemand die hulp wil bieden kan dit direct aangeven. In deze tijden kan de app een mooi middel zijn om laagdrempelige hulp voor iedereen die dat nodig heeft in een gemeente, beter organiseren.

Psychische ondersteuning voor verpleegkundigen

Als verpleegkundige kun je op dit moment gestrest of bezorgd zijn vanwege de coronacrisis – op het werk, thuis of misschien wel allebei. Het is dan belangrijk om psychische ondersteuning te zoeken. Dat kan op verschillende plekken. De initiatieven variëren van een groep psychologen en coaches die werkers in de vitale beroepen psychisch ondersteunen, tot twee psychologen uit Brabant die collega’s uit de psychosociale sector vragen in deze provincie om van één arts of verpleegkundige buddy te worden. Op de site van Nursing vind je deze en meer initiatieven om verpleegkundigen gratis psychisch te ondersteunen.

BLOG: I've got corona on my mind

Janny de Boer, netwerkadviseur bij Alles is Gezondheid, schreef een blog over thuiswerken in corona-tijd.

Terug

Expertmeeting Samenwerken aan natuur en gezondheid

20 februari 2020

Inzet kracht van diversiteit voor natuur en gezondheid

Hoe kunnen we de komende jaren meer mensen laten profiteren van de positieve werking van de natuur op hun gezondheid? En dan vooral de mensen die dat het hardste nodig hebben? Deze vraag stond centraal tijdens de Expertmeeting Samenwerken aan natuur en gezondheid, georganiseerd door Arts en Leefstijl, Staatsbosbeheer, Nature for Health en Alles is Gezondheid. De bijeenkomst werd geleid door dagvoorzitter Karen van Ruiten van Alles is Gezondheid.

Steeds meer wetenschappelijk onderzoek wijst op de gezonde kracht van de natuur, maar de vraag is hoe we ervoor kunnen zorgen dat ook bijvoorbeeld de gestreste young professional, de gamende puber of de ouderen in een zorginstelling hier gebruik van kunnen maken. Voor dit vraagstuk vinden we alleen oplossingsrichtingen als we vanuit verschillende domeinen samenwerken. Daarom is deze expertmeeting gehouden met 35 mensen uit de zorg, onderwijs, politiek, bedrijfsleven en welzijn en uiteraard uit de natuursector.

Interactie

Via onder meer een panelgesprek en interactieve sessies, waarbij vijf persona centraal stonden, is nagedacht, zijn ideeën gevormd en plannen gemaakt om mensen die dat nodig hebben te laten profiteren van de positieve uitwerking van de natuur op vele aspecten van onze gezondheid. Een middag waarin kloven zijn gesignaleerd en verbindingen gelegd.

Bekijk de visual die Hester Kaars van de Betekenaar tijdens de bijeenkomst maakte met panelgesprek en persona.

Vruchten en vervolgstappen

Het thema Natuur en Gezondheid staat bij een groot aantal partijen hoog op de agenda. Er worden vervolgbijeenkomsten georganiseerd. Het groenlab in Noord Holland komt regelmatig samen en er is verkenning gaande voor een Alliantie of Bondgenootschap om vanuit diverse domeinen te werken aan Natuur en Gezondheid. Deze bijeenkomst heeft daarnaast de volgende concrete plannen opgeleverd.

  1. Ontwikkeling white-label materialen Natuur en Gezondheid voor (zorg)professional, patiënt, bewoner – door Arts en Leefstijl, GGD Gooi en Vechtstreek en Alles is Gezondheid.
  2. Ontwikkeling beleidstool: wat kan groen betekenen voor gezondheid? Initiatiefnemers het Klimaatverbond en Alles is Gezondheid.
  3. De organisatie van een Hackathon voor Jongeren in het groen on/offline door Landschappen NL, Ned Centrum Jeugdgezondheid en Nature for Health

Relevante links, video’s en naslagwerken

Lees een van de gedichten van Jacob Passander

Groen = gezond

Meer weten over de relatie tussen natuur en gezondheid?

Netwerkadviseur groen
Terug

Finaleplek voor PLYGRND.city op South by Southwest festival. Wat is de succesformule?

17 februari 2020

De vijf Place by Design-finalisten zijn aangekondigd door South by Southwest festival (SXSW). Partner van Alles is Gezondheid PLYGRND.city is met project Hoodlab geselecteerd. Met Hoodlab worden bewoners geholpen aan een gezonde en gezellige leefomgeving. SXSW, een festival in Austin in de V.S. over muziek, film en interactieve media, biedt architecten, ontwerpers, stedenbouwkundigen en kunstenaars op 16 maart de mogelijkheid om hun ontwerp te presenteren. Dit doen ze in een pitch-wedstrijd waarbij wordt gekeken naar de sociale impact van het project op de gemeenschap en de schaalbare oplossingen die ze bieden om de leefomgeving te verbeteren. Wat is de sleutel tot succes van PLYGRND.city?

PLYGRND combineert social en urban design

PLYGRND.city werkt nauw samen met buurtbewoners aan een leukere leefomgeving. Gezamenlijk pakken ze sociale vraagstukken aan en realiseren concrete oplossingen voor een sociaal- en beweegvriendelijke buurt. PLYGRND.city speelt hiermee in op het vitaliteitsprogramma van Alles is Gezondheid. Arjen Heus is initiatiefnemer en combineert met het project social en urban design. Met Alles is Gezondheid werd in 2019 het drieluik ‘Gezonde Wijkbewoner Centraal’ georganiseerd, waarbij eigentijds vitaliteitsdenken werd gestimuleerd en er is onderzocht hoe inwoners, buurten en wijken gezondheidswinst konden boeken. Tijdens het jaarcongres van Alles is Gezondheid dat plaatsvindt op dinsdag 16 juni, vertelt PLYGRND.city over het uitrollen van het project.

Inwoners maken zelf deel uit van de oplossing

Vanuit een lokale buurtwoonkamer in een container met de bewoners samen in gesprek gaan. Mensen worden er één op één gehoord en uitgenodigd om hun persoonlijke verhalen, behoeften, bezwaren en ideeën over de buurt te delen, en worden aangemoedigd om zelf deel uit te maken van de oplossing. Kijken naar de kwaliteiten en kansen van de omgeving en daar kleine, leuke en haalbare interventies & activaties ontwerpen om het gezonder en meer fun te maken voor iedereen. Dat is de werkwijze van project Hoodlab. Het project startte in 2018 in één van de armste buurten van Amsterdam Zuid-Oost, Venserpolder. Hoodlab kreeg het voor elkaar om bewoners en professionals met elkaar te verbinden en kreeg de buurt in beweging. Per project staan ze zo’n zes weken centraal in de wijk.

Buurt in beweging

In het proces is gezocht naar buurtambassadeurs die de mensen en de buurt in beweging wilden brengen. De verhalen van de mensen werden op verschillende manieren vastgelegd. Hoodlab stond aan de basis van het maken van waardevol materiaal over en met de buurt zoals video, fotoseries, openbare tentoonstellingen en community art-projecten om de energie van het project aan andere bewoners te tonen en meer tot leven te brengen. Zo kunnen ontwikkelingen ingebed en herinnerd worden. In het voorjaar van 2019 werkten ze het hele jaar door samen met de bewoners, de gemeente, professionals en verschillende organisaties aan twaalf fysieke projecten. Van het planten van 50.000 bloembollen, het bouwen van picknicktafels, een levensechte openbare tentoonstelling en het transformeren van twee grote tunnels in kunstwerken.

Terug

Kinderen laten opgroeien in een veilige basis, dat kunnen we alleen gezamenlijk realiseren

12 februari 2020

Kinderarmoede en huisvesting. Dat was het thema van de eerste regionale bijeenkomst van de Publieksacademie Kinderarmoede editie op 11 februari in het Stadstheater Zoetermeer. In het programma kwamen onder meer interviews, feiten en cijfers, levensverhalen van ervaringsdeskundigen, de lokale situatie en presentaties aan bod.

Wat kunnen we als individu en als collectief doen om kinderarmoede te stoppen?

Moderator Marijke Roskam brengt bij de aftrap direct focus aan met drie vragen: Wat kun je zelf doen? Wat kunnen we gezamenlijk doen? En wat hebben we van Den Haag nodig? Doel van de Publieksacademie Kinderarmoede is om -op lokaal niveau- het thema kinderarmoede bespreekbaar te maken en de krachten te bundelen om er samen iets aan te doen.

Gemeente Zoetermeer en Gemeente Leiden sluiten aan bij Alliantie Kinderarmoede

“Hoe makkelijk geven we in Nederland geld uit, maar hoe moeilijk is het om over problemen met geld te praten?”, zo vroeg wethouder Jacobien Groeneveld zich af, die inging op de problematiek in Zoetermeer, waar één op de zeven kinderen opgroeit in armoede. “Ook huisvesting is een probleem, terwijl een dak boven je hoofd toch de eerste levensbehoefte is en een basisrecht.” Zoetermeer heeft het actieplan om meer sociale woningbouw te realiseren. De lokale ambitie is dat geen enkel kind zonder ontbijt naar school gaat, want nu zitten er op elke school in Zoetermeer kinderen die niet kunnen ontbijten.

“We vragen veel organisatiekracht van juist arme gezinnen”, zegt Leidse wethouder Marleen Damen. “Bijvoorbeeld wanneer een kind gaat voetballen. Ouders worden geacht te rijden bij uitwedstrijden, bardiensten mee te draaien etc. In Leiden doen we het anders: we brengen het kind niet naar de sport, maar de sport naar het kind.” Op scholen wordt extra aan sport en cultuur gedaan. De gemeente Zoetermeer en Leiden tekenden deze avond de belofte en sluiten daarmee officieel aan bij de Alliantie Kinderarmoede.

Kompas voor kinderrechten door Kinderombudsman

Wat ervaren kinderen die opgroeien in armoede? Immateriële en materiële onzekerheid. Terwijl het kind recht heeft op goede ontwikkeling. Ieder oplossing moet dus gericht zijn aan bijdragen aan die goede ontwikkeling. Kinderombudsman heeft daarvoor een Kompas voor kinderrechten ontwikkeld. Een gespreksleidraad voor professionals om het kind te zien en betrekken in iedere beslissing.

In een inspirerende videoboodschap van Prinses Laurentien, medeoprichter Alliantie Kinderarmoede, geeft ze aan dat het essentieel is om stil te staan bij wat we vandaag moeten doen en regelen om over tien jaar te kunnen zeggen dat we het goede gedaan hebben.

Hoe geef je kinderen levensvaardigheden mee als ze opgroeien in een omgeving vol stress

Wat doet opgroeien in armoede met het brein en de levensvaardigheden van het kind? Onderzoek laat zien dat kinderen die opgroeien in armoede en met andere problemen in het gezin hun leven een onvoldoende geven. Kinderen in wijken met lage inkomens hebben meer stresshormonen in hun lichaam, wat doorwerkt in hun leervermogen. Hoe geef je kinderen dit leervermogen terug? Hoe geef je kinderen levensvaardigheden mee als ze opgroeien in een omgeving vol (geld)stress? Dat is de kernvraag van de aanpak van armoede volgens Nadja Jungmann, lector Armoede en Schulden HU.

Het is belangrijk om positieve hechting tussen ouder en kind mogelijk te maken, stress weg te nemen en levensvaardigheden te stimuleren. Laat kinderen niet de zorgen overnemen. Ieder kind heeft recht op gelijkwaardige en veilige bejegening. Kinderen die opgroeien in armoede en leven in een stressvolle omgeving kunnen levensvaardigheden minder goed ontwikkelen en hebben minder kans op stabiliteit.

Oplossingen voor het woningtekort

Opgroeien in een slechte woonomgeving betekent opgroeien met minder kansen. 25% van de huurders in Nederland leeft onder de armoedegrens. Peter Boelhouwer, hoogleraar huisvesting TU Delft, doet een oproep: “Kijk niet naar inkomen, maar naar betaalkracht. Een moeder met vier kinderen en inkomen X kan een andere betaalkracht hebben dan een echtpaar met datzelfde inkomen. We hebben in de betaalbaarheid van wonen te weinig aandacht in Nederland voor de samenstelling van het huishouden.

De komende vijf tot tien jaar gaan we het huisvestingsprobleem niet oplossen. We komen 360.000 woningen tekort. Wat we wel kunnen doen is betere tussenvoorzieningen creëren, een huis waar mensen tijdelijk kunnen verblijven om hulpverlening te krijgen en rust te creëren richting de volgende stap. Denk aan prefab woningen op tijdelijk ongebruikte terreinen in gemeenten.” Een andere tip is wachttijd overdraagbaar maken naar andere gemeenten. Voorbeeld van een alleenstaande vader met twintig jaar wachttijd in Amsterdam, maar zijn ex-vrouw en kind wonen in Hilversum. Hij wil zijn kind meer zien, maar moet daarvoor in Hilversum gaan wonen. Daar krijgt hij nul jaren wachttijd en is wonen voor hem onbereikbaar.

“Geen geld hebben geeft geen ruimte om gelukkig te zijn”

Joel Darius, ervaringsdeskundige, vertelt zijn verhaal over opgroeien in armoede bij zijn alleenstaande moeder in de Bijlmer. Op jonge leeftijd werd hij uit huis geplaatst. Met zijn IQ zat het wel goed, maar het EQ niet. Hij vertoonde probleemgedrag dat niet begrepen werd. Joel heeft het niet zo op gesprekskeidraden of kompassen voor professionals. Praat liever zoals je tegen een ouder praat, dat werkt beter. “Geen geld hebben geeft geen ruimte om gelukkig te zijn.” Door vrijwilligerswerk te doen en bij te dragen aan de Alliantie Kinderarmoede zet hij zich nu in voor anderen. De denkkracht van kinderen wordt benut met de Kinderraad van Leiden. Zoals ze zelf aangeven: “Wij zien andere dingen dan grote mensen. Vraag ons dus om advies.”

In het forumgesprek met vertegenwoordigers uit de wetenschap, praktijk, politiek en een ervaringsdeskundige kwamen tips aangevuld met bijdragen vanuit de zaal: Waar kunnen we nu zelf mee aan de slag versus wat moeten we landelijk gaan doen? De strekking was: help elkaar, kijk naar het hele plaatje en vraag door. Kinderen hebben een veilige basis nodig, dat kunnen gemeenten niet alleen oplossen en moeten we samen realiseren. Kinderarmoede vraagt om een appel op de hele gemeenschap. Als afsluiting verzorgde stand-up musician Bart Kiers een compilatie van de avond.

Over de Publieksacademie Kinderarmoede

De Publieksacademie is een initiatief van de Alliantie Kinderarmoede, NDC Mediagroep, DPG Media, Janivo en Divosa, met vaste medewerking van het Lectoraat Armoede van de Hogeschool Amsterdam en is deze editie bijgestaan door stichting Piëzo, AJN Jeugdartsen Nederland, Stadstheater Zoetermeer, gemeente Zoetermeer, gemeente Leiden. Samen, en met steeds meer partners aangesloten bij de Alliantie Kinderarmoede, zorgen ze ervoor dat in het jaar 2030 kinderen niet meer de dupe zijn van armoede en er geen nieuwe gezinnen meer zijn die in armoede vervallen.

Alliantie Kinderarmoede Nederland

In 2030 zijn kinderen niet meer de dupe van armoede en zijn er geen nieuwe gezinnen meer die in armoede vervallen, dat is de doelstelling.