Terug

Blog: zonder zingeving geen (gezond) leven

26 juli 2022

Ik had nog nooit van de term lage SES gehoord toen ik intens bevriend was met een dame uit een ‘multiprobleemgezin’. We waren begin twintig en woonden in een Haarlemse volksbuurt, in sociale woningbouw. Zij, 80 – 100% afgekeurd wegens psychiatrische problemen en ik net afgestudeerd, als haar buurvriendin/mantelzorger.

Als je alles wat zij meemaakte als kind, puber, vrouw, psychiatrisch patiënt, als mens zou toeschrijven aan één personage uit een soapserie, dan zou dat ongeloofwaardig zijn. Ondanks die allesvernietigende ervaringen, was ze een krachtig persoon. Open, zelfbewust en zoekend naar een manier om de regie over haar leven te krijgen en te houden. Ook ik leerde door onze gesprekken nadenken over de waarde van het leven en van mijn leven.

Mijn vriendin volgde therapie, slikte medicijnen, las zelfhulpboeken, ging mediteren, ze zorgde voor regelmaat, werk en hulp bij financiële problemen. Maar eenmaal goed op weg, sloeg ze toch steeds over de kop en viel ze over de rand van een bodemloze afgrond. Ze liep vast en vocht. Ze werd (soms maanden) opgenomen en langzaam weer opgelapt. Ze ontving nieuwe DSM-etiketten, ze moest van alles, liet van alles en slikte van alles.

Ze wilde goed voor zichzelf zorgen, maar het was een enorme opgave, dat slikken, moeten en schikken. Want hoe zwaar is het om dag in dag uit energie te steken in iets dat ‘niets’ is. Waarom zou je je best doen voor jezelf als je niks waard bent, overbodig, ongewenst, betekenisloos? Hoe lang kun je je gedisciplineerd aan al die ‘leefregels’ houden als je grenzen moet overschrijden, jezelf pijn moet doen om überhaupt iets te kunnen voelen?

Mijn vriendin kreeg helaas geen professionele weerklank als ze levensvragen en/of doodsvragen had. Ze heeft zonder veilige basis, zonder zelfwaardering en ver verwijderd van haar gevoel haar strijd met het leven verloren. De molen van medicatie, therapie, vallen, opstaan en weer opstaan was te uitputtend. Als ‘naaste’ voelde ik me totaal machteloos.

Hoe kunnen we zorgen dat mensen die geen veilige, liefdevolle start hebben zichzelf de moeite waard (gaan) vinden en zich aan het leven (gaan) verbinden?

Waarde toekennen aan het bestaan, aan ons bestaan draagt in mijn ogen bij aan ons (geestelijk) welzijn. Ik zou de piramide van Maslow dan ook ondersteboven willen keren. Of, beter nog, ik zou zingeving/ zelfrealisatie in alle lagen terug willen zien. Wat ons leven zinvol maakt, zorgt er toch voor dat het voorzien in (alle) andere levensbehoeften de moeite waard is?

Inmiddels werk ik bij Alles is Gezondheid en ben ik bekend met de beleidsterm ‘lage SES’. Inmiddels weet ik ook dat er aardig wat psychiaters, filosofen en onderzoekers nadenken over de rol van zingeving en dat er praktijkervaring wordt opgedaan met zingeving in de zorg.

Mede vanuit onze krachtenbundeling met iPH en het gedachtengoed Positieve Gezondheid, willen we met Alles is Gezondheid, de rol van zingeving in de zorg, maar ook daarbuiten versterken. Met elkaar duiden wat er speelt, welke behoeften er leven, met organisaties en initiatieven kijken hoe we de rol van zingeving kunnen verdiepen en verbreden voor het welzijn van Nederland.

Samen verder?

Ideeën, voorbeelden, vragen en ervaringen zijn ontzettend welkom. Neem vooral contact op.

Relevante links

(Er zijn er natuurlijk veel meer…)

Communicatieadviseur - verhalenmaker
Terug

Hoe gaan we samen gezonde cultuurverandering stimuleren?

15 juli 2022

De Preventiereis bracht mij begin juni naar Kopenhagen. Drie dagen kennismaken met het Deense beleid op gebied van leefstijl en preventie, complete onderdompeling in inspirerende initiatieven en werkbezoeken, presentaties en dialogen en ‘s ochtends een verfrissende duik in het schone water in de stad.

Wat mij opviel is de invloed die de cultuur van een land heeft op gezondheid. In Denemarken is het vertrouwen in de overheid en het bedrijfsleven groter dan in Nederland. De Denen hebben een gemeenschappelijk verlangen naar een veilig en goed bestaan in hun eigen land en vertrouwen in de overheid als het gaat om bestaanszekerheid. Door hun verleden (een verloren oorlog in 1864 tegen Oostenrijk en Pruisen waarbij Denemarken ineens een klein land werd) willen ze samen overeind blijven en ze weten dat ze dat samen kunnen. Als de overheid beslist tot bepaald beleid, nadat het uitgebreid besproken en bediscussieerd is, dan scharen de Denen zich erachter.

Een mooi voorbeeld van dat ‘Wij-gaan-het-samen-redden-gevoel’ is de Peoples meeting Folkemødet. Een jaarlijks festival waar tienduizenden mensen, politici inwoners, bestuurders en zakenprofessionals samenkomen. In open space bepalen ze in een gelijkwaardige dialoog met elkaar waar het land heen moet. Een mooie participatie-opzet om samen vooruit te komen, die in Nederland ook al voorzichtig is uitgeprobeerd in de vorm van het Festival van de Democratie.

Het Deense Sociale vangnet is goed en wordt breed gedragen. Ook bedrijven investeren in maatschappelijke projecten. Neem bijvoorbeeld het diabetes preventieproject van Multinational Nova Nordisk. Samen met organisaties en de bewoners in een wijk waar het aantal mensen met diabetes het hoogst is van heel Kopenhagen, is een grote hoeveelheid aan initiatieven opgestart. Projecten waar bewoners zelf van hebben aangegeven dat er behoefte aan is en die ze ook zelf mede opstarten. Denk aan initiatieven op het gebied van welzijn en gezondheid, zoals buurthuizen en volkstuinen, etc.

Het project heeft een lange looptijd en het participatief actie-onderzoek dat meeloopt eveneens. Essentieel als je effect wil bereiken en die beoogde impact wilt meten. Mooi om te zien is dat de interactie met inwoners het proces dynamisch houdt. Door die dynamiek is het onderzoek volgend in plaats van leidend. Oude onderzoeksmethodes moeten worden losgelaten en daarmee ook het vooraf vastleggen van randvoorwaarden, doelen en kwantificeringen rondom interventies.

Een ander inspirerend voorbeeld is het Steno-ziekenhuis in Kopenhagen, voor mensen met diabetes (type I en complexe type II), waar in de keuken kookworkshops worden gegeven en wordt gekookt met de producten uit de ziekenhuistuin.

Denemarken heeft het op gebied van lichamelijke behoeften en sociale zekerheid – de onderste lagen van de Pavlov piramide – aardig op orde en ook als het gaat over bewegen gaat het goed. Wandelen, fietsen, zwemmen in open water wordt gestimuleerd en is enorm populair. Bewegen is iets dat bij hun cultuur past. Tegelijkertijd zie je dat Denemarken op het gebied van alcohol- en tabaksgebruik achterloopt vergeleken bij Nederland. Er is minder (strenge) regelgeving op dat gebied: je mag er vanaf zestien jaar alcohol kopen, op schoolfeesten wordt drank geschonken en 31 procent van de jongeren en jongvolwassenen tussen de 15 en 29 jaar rookt (Dat is in Nederland ongeveer 18 procent)

In het Nationaal Preventieakkoord staan afspraken om Nederlanders gezonder te maken door roken, problematisch alcoholgebruik en overgewicht terug te dringen, maar zijn die doelen wel haalbaar als de bestaanszekerheid niet op orde is? Wanneer je stress hebt over een huis, werk of geld voor kleding of eten, denk je dan aan een gezonde leefstijl? De focus op bestaanszekerheid is nodig zodat er ruimte ontstaat voor gezonde keuzes.

Ik denk dat de tijd rijp is voor een Nederlandse ‘People meeting’ over gezond leven. Een samenzijn waar participatie centraal staat en waar we vanuit gelijkwaardigheid de dialoog aangaan over het verlangen naar meer gezondheid en hoe we daar kunnen komen. Een festival waar we met elkaar antwoorden vinden op de vraag welke cultuurverandering nodig is om met elkaar de benodigde ruimte voor gezondheid te creëren. Zin om dit (mee) te organiseren? Laat het ons weten!

Relevante links:

Miriam de Kleijn

Miriam is Adviseur Positieve Gezondheid / Coördinator Onderzoek. Meer over Miriam vind je op haar LinkedInpagina.

Terug

Geen pillen, maar een portie Natuur op Recept!

1 juni 2022

De gezondheid van de Nederlandse bevolking staat onder enorme druk. Volgens de Zorgmonitor leefde de helft van de mensen in 2019 met minstens één chronische ziekte. De coronapandemie had grote impact op de mentale, sociale en fysieke gezondheid en momenteel kampen we met hoog oplopende werkdruk als gevolg van een krappe arbeidsmarkt. Naast hoge kosten, gezondheidsrisico’s en problemen op verschillende levensgebieden zorgen deze ontwikkelingen ook voor toegenomen focus op leefstijl, preventie en Positieve Gezondheid.

Zoals bekend is de zorg in de huidige vorm onhoudbaar, maar er is een transitie gaande naar een andere manier van denken en handelen. De beweging van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag is hier een voorbeeld van. Fundamenteel in deze verandering is de integrale en persoonsgerichte aanpak, met de nadruk op eigen regie.

Uit onderzoek van het Zorginstituut blijkt dat Nederlanders vinden dat er meer aandacht moet komen voor gezonde leefstijl en preventie en dat de huisarts hun patiënten op leefstijl moet kunnen aanspreken. Hoewel dit kansen biedt, hebben huisartsen te maken met tijdgebrek, gevoel van betutteling en gebrek aan ondersteunende middelen, materialen en richtlijnen. Er zijn wel organisaties en universiteiten die het belang van leefstijlgesprekken in de spreekkamer stimuleren. Vereniging Arts en Leefstijl ondersteunt zorgprofessionals bijvoorbeeld via onder meer scholingen door praktiserende artsen en specialisten die vooroplopen in het toepassen van leefstijl in de praktijk.

Natuur op Recept

De natuur kan een mooie katalysator zijn als het om leefstijlverandering gaat. Alles is Gezondheid en een aantal partners denken namelijk dat het leefstijlgesprek en leefstijlverandering leuker en makkelijker wordt door natuur als insteek te nemen. Daarom zetten wij hier met een groot aantal partners vol op in. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat het doorbrengen in de natuur een positieve invloed heeft op je brein en afweer en het stimuleert vrijwel alle aspecten van een gezonde leefstijl: sociale contacten, zingeving, bewegen, voeding en slapen. Daarnaast verbeteren bloeddruk, bloedsuiker, gewicht, stresshormoon cortisol, vitamine D, stemming, werkgeheugen, etc. zich. Deze effecten zijn ook nog eens het grootst bij mensen met depressieve symptomen of affectieve problemen. De inzet van natuur kan daarmee een ontlasting van de zorg betekenen bij goede samenwerking met de sport- en welzijnsketen. We zien dat dit in binnen- en buitenland een groeiende beweging is, waar zowel professionals in de eerstelijnszorg als de keten eromheen enthousiaster over wordt.

Hoe kunnen we Natuur op Recept stimuleren?

Het is van belang dat zorg- en welzijnsprofessionals op de hoogte zijn van de gezondheidswaarde van natuur en toepassingsmogelijkheden in de praktijk. Daarom hebben we met Vereniging Arts en Leefstijl verschillende materialen ontwikkeld.

  • Handleiding

Met de Handleiding Natuur en Gezonde Leefstijl en bijbehorende nascholing kunnen huisartsen natuur voor gezonde leefstijl op drie manieren in hun werkwijze integreren: door individueel advies en voorlichting, door zelf met patiëntengroepen naar buiten te gaan en door te verwijzen.

  • Verwijsbriefje en patiëntenfolder

Om het de huisarts makkelijk te maken bij het leefstijlgesprek, hebben Alles is Gezondheid en Arts en Leefstijl een patiëntenfolder en een verwijsbriefje ontwikkeld. Een ‘verwijsbriefje’ helpt om samen de activiteit, plek en de duur te bepalen. Daarbij is het krachtiger als iemand in de natuur iets doet wat hij/zij leuk vindt en ervan geniet, zodat de motivatie vanuit diegene zelf komt. En een groene omgeving is voor veel mensen vaak dichtbij dan ze denken!

Nascholing

Het enthousiasme voor Natuur op Recept werd duidelijk tijdens nascholingen over gezonde leefstijl en natuur aan de huisartsen/zorggroepen van Hengelo en Gooi en Vechtstreek. Dit bleek uit de reacties op de presentaties van onder meer Jolanda Maas, Annette Postma en Tamara de Weijer én op de workshops over de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI). De GLI helpt mensen met overgewicht en obesitas via vier afzonderlijke programma’s om meer te bewegen en gezond te eten. Dit om een gezonde verandering in gedrag op lange termijn te realiseren. Het vergroenen van deze programma’s is kansrijk, omdat ze bij huisartsen in enige mate bekend zijn, worden vergoed en op effectiviteit zijn onderzocht.
Behalve positief over de presentaties en de workshops, waren de deelnemers ook enthousiast over het aanwezige materiaal. Het tafereel met dringende deelnemers die zich een baan worstelden naar de tafel met uitgestald materiaal deed ons sterk denken aan de Libelle Zomerweken. Hoe mooi zou het zijn dat natuur op recept zo’n gemeengoed wordt dat het ook dáár een plek krijgt in de toekomst. Met meer goede lokale en nationale afspraken, scholing en opschaling van goede initiatieven, wordt dat misschien wel werkelijkheid!

Met de dokter het bos in

Het is goed om patiënten naar de natuur te verwijzen, want natuur heeft wel degelijk toegevoegde gezondheidswaarde bovenop bewegen.


Adviseur Positieve Gezondheid
Netwerkadviseur groen

Terug

10 tips om Positief Gezond Werkgeverschap succesvol in de organisatie in te bedden

16 februari 2022

Ook op de werkvloer binnen een organisatie is implementatie van Positieve Gezondheid waardevol. Daarom startte in juni 2021 de pilot Positief Gezond Werkgeverschap waar netwerkbijeenkomsten aan verbonden waren. Ook startte er een actieleernetwerk voor zorgorganisaties, die inmiddels al drie keer bijeen is gekomen. Wat leverden deze kennisuitwisselingen op en wat kunnen andere organisaties hiervan leren? Wij zetten de eerste 10 tips op een rijtje.

Goede werkprestaties

Goede werkprestaties vragen om competente en gezonde medewerkers met grip op hun leven. Daarom is het zo belangrijk om goed voor medewerkers en de interne cultuur te zorgen. Dat het loont om als werkgever een proactief gezondheidsbeleid te voeren, bleek onlangs uit onderzoek naar de effecten van Positieve Gezondheid op het werkend leven voor zowel werkgever als werknemer. Positieve Gezondheid op het werk leidt tot betekenisvol werk, betere arbeidsverhoudingen, zelfreflectie, veerkracht en autonomie. En mensen die werken in een organisatie waar oog is voor Positieve Gezondheid, scoren hoger op betekenisvol werk en waarderen de arbeidsverhoudingen hoger dan organisaties waar niet met Positieve Gezondheid wordt gewerkt. Maar hoe start je met de implementatie van Positieve Gezondheid als werkgever en werknemer en welke uitdagingen horen daarbij?

Pilot

In juni 2021 startte de pilot Positief Gezond Werkgeverschap, waarin aan de hand van het spinnenweb van Positieve Gezondheid én een Vitaliteitsscan van Vitaal Bedrijf wordt getracht Positieve Gezondheid in te bedden in organisaties. De pilot is met name gericht op organisaties die graag willen starten, maar nog niet weten hoe. Wilt u als organisatie starten met Positieve Gezondheid voor een veerkrachtige werkomgeving? Dan kunt u mogelijk deelnemen aan de pilot. Wij starten binnenkort met een nieuwe groep! Neem voor meer info contact op met Lisanne Kiestra, l.kiestra@iph.nl.

Actieleernetwerken

Tijdens het Actieleernetwerk Positief Gezond Werkgeverschap voor Gezondheidsprofessionals wisselen zorgorganisaties hun kennis en ervaring omtrent Positieve Gezondheid in de interne organisatie met elkaar uit. Zo leren we van elkaar en inspireren we elkaar. De bijeenkomsten van de Actieleernetwerken leiden tot nuttige tips en inzichten. Want je kunt als werkgever wel de ambitie hebben om volgens de principes van Positieve Gezondheid te werken, maar hoe motiveer je medewerkers en leidinggevenden? En hoe start je met de implementatie van Positieve Gezondheid? Wij zetten handige tips voor inbedding van Positief Gezond Werkgeverschap op een rij.

Zo motiveer je medewerkers

  1. Geef in teamoverleggen aandacht aan Positieve Gezondheid, wat is het en wat zijn de voordelen.
  2. Creëer interne ambassadeurs. Laat managers, medewerkers en teamcoaches kennismaken met het gedachtegoed.
  3. Communiceer wanneer medewerkers met Positieve Gezondheid aan de slag kunnen en mogen gaan.
  4. Geef doorlopend het belang van Positieve Gezondheid aan. Plaats het spinnenweb bijvoorbeeld op intranet en maak het een vast onderdeel in overleggen en nieuwsbrieven.
  5. Stop met motiveren, het uitgangspunt van Positieve Gezondheid is intrinsieke motivatie. Door erover te praten, schenk je er aandacht aan.
  6. Laat medewerkers kennismaken met de tools van Positieve Gezondheid. Laat hen bijvoorbeeld het spinnenweb op Mijnpositievegezondheid.nl of de Vitaliteitsscan invullen.
  7. Gebruik het spinnenweb van Positieve Gezondheid als leidraad in het functioneringsgesprek.
  8. Introduceer de handleiding Positieve Gezondheid op de Werkvloer bij het personeel.
  9. Organiseer inspiratiesessies om medewerkers en leidinggevenden te informeren en te inspireren. Of roep een werkgroep Vitaliteit in het leven.
  10. Hang posters met QR codes op in werkruimten, leg het spinnenweb van Positieve Gezondheid op tafels en bureaus en leg folders in gezamenlijke ruimten. Maak het tastbaar. Bestel handige materialen in de webshop van iPH.

Meer tips of suggesties? Of interesse om deel te nemen aan de pilot? Neem dan contact op met Lisanne Kiestra, l.kiestra@iph.nl.

Adviseur Positieve Gezondheid
Terug

Praktijkdag Campagne voor meer Gezondheid

14 november 2021

Op donderdagochtend 14 oktober gaat de wekker lekker vroeg: 5.45 uur sharp. Met de trein via Amsterdam – waar collega Ornella instapt- naar Heemstede. Daar staan Daan Warmerdam en Christy-Anne Wortman van The Pando Network ons al op te wachten om naar hun kantoor in Overveen te rijden; een prachtlocatie. Half tien arriveren de eerste deelnemers en zijn we klaar voor start van de eerste editie van de Praktijkdag Campagne voor meer Gezondheid.

Een gemêleerde groep deelnemers – variërend van zelfstandigen, GGD-medewerkers, tot vertegenwoordigers van een burgerinitiatief rond zorg – gaat een hele dag aan de slag met de vijf stappen die leiden tot een succesvolle campagne. Deze dag is een voortvloeisel uit het webinar dat Alles is Gezondheid en The Pando Network in juli organiseerden over campagnes die bijdragen aan meer gezondheid. Wat is een campagne? En hoe bouw je zelf een succesvolle campagne voor gezondheid op? Deze vragen staan centraal op de Praktijkdag. Een dag waarin de deelnemers in groepjes aan de slag gaan met hun fictieve campagne. Fictief tijdens de Praktijkdag, maar uiteraard toepasbaar op de eigen campagnes die in de maak zijn.

People have to give a shit first

Jim Messina, campagne adviseur van voormalig president Obama, zei het al; voor een succesvolle campagne is het belangrijk dat ‘People have to give a shit first’. Welke visie heb je op de toekomst van het land (of op de gezondheid van inwoners), op welke problemen stuit je en welke oplossing bied jij? Als mensen niet geloven in jouw verhaal en in jouw oplossing, dan voelen ze zich niet aangesproken en laten ze niet het gedrag zien dat jij wenst. Denk dus goed na over jouw visie en over de vraag welke mensen je wilt bereiken met jouw campagne.

Met deze vragen in het achterhoofd gaan de deelnemers aan de slag om gedurende de dag een eigen campagne op te zetten. Om de keuze een beetje te beperken kiezen we vooraf de thema’s die centraal staan in de meest recente nota volksgezondheid van het ministerie van VWS. Gezonde leefomgeving, gezondheidsachterstanden verkleinen, vitaal oud worden of de mentale gezondheid van jongeren en jongvolwassenen.

Rond het middaguur zijn de eerste keuzes gemaakt, de doelgroepen en de visie op het gezondheidsprobleem dat opgelost gaat worden zijn gekozen. Er zijn mooie persona’s gemaakt van de doelgroep die bereikt moet worden. Na de lunch en een korte wandeling over het landgoed, verdiepen de deelnemers zich in de middag in de andere drie stappen die bij een effectieve campagne horen.

Dat is allereerst de boodschap. Wat is jouw boodschap, jouw korte elevator pitch die je op elk moment van de dag kunt vertellen? Daan Warmerdam geeft praktische tips zodat de deelnemers zelf hun boodschap kunnen formuleren. Vervolgens is het zaak om de kracht van de herhaling in te zetten. Zorg dat jouw verhaal, jouw boodschap zoveel mogelijk wordt herhaald. Dat kan met leuke activiteiten in jouw dorp of stad, maar vooral ook online, want online is ‘the place to be’. Collega Ornella van der Ende geeft tips & tricks over het online gebruik van jouw campagne. Ideeën die de deelnemers later zelf gebruiken bij hun eigen campagne.

Gedragsverandering als ultiem doel

Mensen in beweging krijgen en een beweging opbouwen van mensen die aan hun gezondheid willen werken, daar gaat het om. Op een laagdrempelige manier, met leuke activiteiten, dichtbij mensen. Of het nu een lokale variant van Stoptober is, of een gezonde start na de zomervakantie. Juist hier zit de expertise van The Pando Network. Gedurende de dag geeft Daan Warmerdam voorbeelden van geslaagde campagnefilmpjes en helpt hij de groepjes op weg in hun eigen campagne. Aan het eind van de middag is het tijd om naar de presentaties van de groepen zelf te kijken. Er schuilt veel creativiteit in de groepen. Of het nu om jong en oud verbinden gaat of om gezond rondkomen, het barst van de leuke, innovatieve ideeën. Dat smaakt naar meer: Op naar een nieuwe editie in 2022, zodat de beweging naar meer gezondheid nog meer groeit. En op naar meer campagnes voor gezondheid.

Webinar Campagne voeren voor gezondheid

Hoe kun je de beweging naar gezondheid en gedragsverandering bij inwoners ondersteunen met campagnes?

Netwerkadviseur

Terug

Meer contact met groen, minder vaak naar de huisarts

15 september 2021

Groen kan veel goeds doen voor de gezondheid. Wat precies? En hoe kunnen Rotterdamse zorgprofessionals daar op inspelen? Die vragen staan centraal tijdens de Gezond010-bijeenkomst ‘Groen en gezondheid’ die dit najaar plaatsvindt. Drs. Annette Postma, netwerkadviseur Groen verbonden aan Alles is Gezondheid, licht vast een tipje van de sluier op.

Wetenschappelijke onderbouwing en concrete handvatten. Dat is wat zorgprofessionals later dit jaar kunnen verwachten van de bijeenkomst ‘Groen en gezondheid’. De bijeenkomst wordt georganiseerd vanuit de Gezond010-satelliet en partner van Alles is Gezondheid Groen en Gezond, in nauwe samenwerking met Alles is Gezondheid. Alles is Gezondheid is onderdeel van het Nationaal Programma Preventie en brengt met haar partners een maatschappelijke beweging op gang die mensen inspireert en ondersteunt om aan hun gezondheid te werken. Dit vanuit de overtuiging dat gezond leven iets is dat mensen zelf doen, op de plek waar ze wonen, werken en naar school gaan.

Volop in beweging

Drs. Annette Postma is de hoofdspreker tijdens de bijeenkomst, waarvan de exacte datum binnenkort bekend wordt gemaakt. Postma is als netwerkadviseur Natuur en Leefomgeving verbonden aan Alles is Gezondheid. Daarnaast is ze projectleider Groene Leefstijl in de Eerstelijn, een project dat met subsidie van Ministerie Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wordt werd uitgevoerd. ‘Van oorsprong ben ik bewegingswetenschapper, maar de laatste acht jaar ben ik alleen maar bezig geweest met de relatie tussen natuur en gezondheid,’ vertelt ze enthousiast. ‘Een superinteressant onderwerp, dat volop in beweging is. Pas de laatste tien jaar wordt hier écht veel onderzoek naar gedaan.’

Meer groen, minder naar de huisarts

De belangrijkste wetenschappelijke resultaten bundelde Postma in samenwerking met de Vereniging Arts en Leefstijl (ook partner van Alles is Gezondheid en Gezond010) in een handleiding voor huisartsen. De belangrijkste conclusie is dat mensen die in het groen wonen gezonder zijn. In een studie uitgevoerd in Nederland is gekeken naar de relatie tussen de hoeveelheid groen in de woonomgeving en het aantal gevallen van de 24 meest voorkomende gezondheidsklachten. Postma: ‘Voor 15 van die 24 klachten gold: mensen met meer groen in hun woonomgeving kwamen minder vaak bij de huisarts. Als er meer groen in de omgeving was, werd geen enkele van die 24 klachten vaker bij de huisarts gerapporteerd dan wanneer er minder groen in de omgeving was. Dat sluit aan bij resultaten uit internationale studies.’

Waarom werkt groen?

De vraag is: hoe komt het dat blootstelling aan of contact met groen leidt tot een betere gezondheid? ‘Die vraag is lastig nog niet definitief te beantwoorden,’ zegt Postma. ‘De actuele wetenschap biedt nog geen onomstotelijk bewezen en eenduidige verklaring. Dat komt onder meer doordat het onderzoek hiernaar relatief jong is en meestal niet medisch-biologisch is ingestoken .’ Wel onderzochten Postma en collega-auteur Dr. Jolanda Maas literatuur. Daaruit concludeerden zij dat groen op vier gebieden goed is voor de gezondheid:

  1. Psychologisch: blootstelling aan groen stimuleert stressherstel, emotioneel welzijn en verlaagt aandachtsvermoeidheid;
  2.  Leefstijl: een groene omgeving stimuleert een gezonde leefstijl;
  3.  Biologisch: groene omgevingen bevatten chemische en micro-organismen die de gezondheid positief beïnvloeden;
  4.  Omgevingshinder: in het groen worden we minder blootgesteld aan geluidshinder, hittestress en luchtvervuiling;

Meer groen, ook minder zorgkosten?

Dat groen effect heeft, blijkt op verschillende terreinen in zorg en welzijn. Postma noemt het project ‘Grijs, groen en gelukkig’, waarbij ouderen in verpleeghuizen zelf tuinieren en in aanraking komen met dieren. ‘Dat verhoogt de kwaliteit van leven van die ouderen. Ook in de GGZ is bewezen dat groen een goed effect heeft op cliënten. Maar het effect op de eerstelijns medische zorg is nog niet op onder meer leefstijl daarmee samenhangende gezondheidsmaten bewezen. Maar het is ontzettend lastig om aan te tonen dat groen bijvoorbeeld de zorgkosten vermindert. Zolang er geen onderzoek wordt gedaan onder groepen patiënten met specifieke ziekten valt ook niet aan te tonen dat natuur een effectief medicijn of behandeling is. De komende vier jaar gaat het RIVM in het programma Gezonde Groene Leefomgeving nieuwe berekeningen maken van wat natuur aan maatschappelijke baten kan opleveren, onder meer op gezondheid en arbeidsverzuim het nieuwe ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit daar veel onderzoek naar doen. Hoe meer inzichten we krijgen op welke kwalen, welk type mensen en welke zorgkosten groen effect heeft, hoe beter we daar beleid op kunnen maken.’

Groen op recept in Rotterdam

Intussen probeert Postma vanuit haar verschillende rollen zorgprofessionals zoveel mogelijk handvatten te geven. Naast de handleiding ontwikkelde ze met Arts en Leefstijl een patiëntenfolder met negen tips. De nieuwste vondst is een receptbriefje voor groen op recept. Dit wordt binnenkort geïntroduceerd bij Rotterdamse huisartsen. ‘Dit receptbriefje is specifiek bedoeld voor kwetsbare groepen. De voorkant laat zien wat je kunt doen in het groen: bewegen, ontspannen en ontmoeten. De achterkant is het receptbriefje, waarop de patiënt met de huisarts kan invullen wat hij of zij leuk vindt, wanneer hij dat gaat doen en hoe lang. We hebben dat receptbriefje ontwikkeld met een grote groep professionals die het gaant gebruiken, zoals huisartsen, leefstijlcoaches. Maar ook input van MEE Rotterdam Rijnmond hielp ontwikkelen door , die weer input te vragen hebben gevraagd bij de doelgroep.’

Handelingsperspectief huisartsen

In grote lijnen zijn er voor huisartsen dus drie concrete handelingsperspectieven, stelt Annette. ‘Als eerste informeren, bijvoorbeeld via een wachtkamerfilmpje of in het consult. Ten tweede kunnen zij verwijzen, naar een leefstijlcoach, buurtsportcoach, welzijn op recept of een natuurwandelgroep. En ten slotte zelf begeleiden. Dit kan bijvoorbeeld door zelf een loopgroep of ander initiatief vanuit de praktijk te organiseren. Zo kan bijv. de POH ggz haar begeleidingsgesprekken met de patiënt ook in de natuur doen.’

Koppeling met zorgverleners

De vraag of er in het stenige Rotterdam – zeker in kwetsbare wijken – voldoende groen is. Volgens Postma wel. ‘Het kan natuurlijk altijd beter. Maar een klein postzegelparkje kan al voldoende zijn. Daar kun je bewegen, mensen ontmoeten. Ook het werken in een kleine moestuin of geveltuintjes is goed voor de gezondheid. Ik vind echt dat Rotterdam fantastische groene initiatieven heeft en ambitie toont om de stad groener te maken. Nu is het zaak om de groene initiatieven op een slimme manier te koppelen aan de zorgverleners in de buurt. Met welzijn en sport is de verbinding er steeds meer, maar de eerstelijns zorg blijft nog achter. Met huisartsen, fysiotherapeuten, leefstijlcoaches, welzijnsaanbieders en andere zorgprofessionals deel ik graag tips en handvatten om die verbinding tot stand te brengen.’

Tijdens de bijeenkomst ‘Groen en Gezondheid’ dit najaar gaat drs. Annette Postma verder in op de effecten van groen op gezondheid. Huisartsen, fysiotherapeuten, leefstijlcoaches, welzijnsaanbieders en andere zorgprofessionals krijgen zorgprofessionals een doorkijk naar wat zij in hun dagelijkse werk kunnen doen met groen. De exacte datum volgt binnenkort.

Netwerkadviseur groen
Terug

City Deal Gezonde en duurzame voedselomgeving

23 augustus 2021

Als vervolg op de City Deal voedsel op de stedelijke agenda wordt geëxperimenteerd hoe steden komen tot een duurzame en gezonde voedselomgeving. In de City Deal 2.0 worden interventies en instrumenten ontwikkeld om effectief in te kunnen grijpen op een overmatig aanbod van niet duurzame en ongezonde voeding rondom scholen en in winkelstraten. Parallel wordt ingezet op het verbeteren van voedselvaardigheden en -educatie en korte voedselketens in kwetsbare gebieden. Vanuit Gezamenlijk voor gezonde regio’s en de regionetwerken van Alles is Gezondheid wordt actief ingezet op deze Citydeal 2.0. Zowel Margriet de Jager vanuit haar rol als regiocoördinator als Annette Postma vanuit haar rol als netwerkadviseur Groen en Gezond adviseren over en stimuleren de aanpak rondom de Citydeal 2.0.

De departementen BZK, LNV en VWS zijn betrokken bij deze City Deal 2.0 evenals de steden Den Haag, Rotterdam, Ede, Amsterdam en Utrecht.

Nieuwe aanpak

Om het hardnekkige thema gezonde voedselomgeving op een structurele en duurzame manier aan te pakken wordt als kapstok “Citydeal” gebruikt.

Er is een langdurige en beleidsmatige aanpak nodig om de stad anders in te richten, meer gericht op “hittestress” in verband met de klimaatverandering en meer gericht op “gezondheid” . Deze nadruk op “duurzaam gezond” helpt ook om te kijken naar de leefomgeving van de mens. Bij beleidsmakers in de Ruimtelijke Ordening is ‘Gezondheid’ nog teveel een ‘bijkomend thema’ .

Het Voedingscentrum schrijft al in 2014 in haar adviezen:

Stimuleren bedrijfsleven tot verantwoord voedselaanbod

Informeren en stimuleren. Iedereen maakt zijn eigen keuze. Consumenten eten wat ze willen, de horeca kiest wat op de menukaart komt en fabrikanten beslissen zelf welke producten ze op de markt brengen. Wij bieden al deze partijen eerlijke informatie zodat ze een weloverwogen keuze kunnen maken. We stimuleren het bedrijfsleven om een meer verantwoord voedselaanbod te ontwikkelen en staan open voor samenwerkingen.

Aanreiken praktische tools

Consumenten bieden we met de tools op mijnvoedingscentrum.nl praktische handvatten voor een gezond eetpatroon. Daarnaast reiken we lokale professionals effectieve instrumenten aan die zij kunnen inzetten in hun praktijk.

Hulp bij gezonde keuzes maken

Uitgangspunt bij al onze acties is dat de gezonde keuze de gemakkelijke keuze moet zijn. Gezond eten moet voor iedereen bereikbaar zijn, ook als je weinig tijd hebt, weinig geld of je liever niet te veel wil verdiepen in gezonde voeding. Als je omgeving gezond is, kost het nauwelijks moeite om gezond te kiezen. ‘Gezond eten’ wordt ‘Normaal eten’.

Vragen en argumenten

We moeten op zoek naar waar het gezamenlijk belang van inwoners, ondernemers en gezondheidsprofessionals ligt:

Gaat gezondheid als item boven economische belangen, of gaan we op zoek naar wat nog mogelijk is? Hoe bied je gezonde producten anders aan en beïnvloed je zo het gedrag?

Waar zit de gezamenlijke missie van mensen die wel anders willen en de ruimte zouden moeten hebben om hun ideeën verder te ontwikkelen?

Durf het met elkaar deze vragen te bespreken en erken dat er tegenstrijdige belangen zijn en die je niet uit de weg moet gaan, maar maak het bespreekbaar met elkaar. Kijk naar het conflict dat eronder ligt en eer het conflict. Laat de mogelijke verandering van de mensen zelf zijn en bedenk dat het tijd nodig heeft. Zoek daarbij het juiste midden op en kijk naar voorbeelden zoals ze al werkbaar blijken te zijn. Kies eens een andere benadering, een andere invalshoek.

Hoe kom je nu tot resultaten? voorbeelden en overwegingen

Voedselapotheek

Bedacht met behulp van DesignThinking, om samen een concept uit te denken met inwoners, een supermarkt en GGD, diëtisten, ontwerpers. Samen richten zij een gezond schap in bij de supermarkt om zo de gezonde keuze de makkelijke keuze te maken, zie www.voedselapotheek.nl.

Inzet op gezonde voedselomgeving is een kwestie van volhouden

In het dorp Leende, een dorpje onder de rook van Eindhoven, kampt de helft van de mensen met overgewicht. Tijd voor actie. Bewoners hebben daar samen met een sportarts en de plaatselijke huisarts bedacht hoe het anders zou kunnen: gezonder eten, leven en bewegen.

Ook in Helmond werkt Wim Tilburgs samen met een aantal bewoners aan een gezonde wijk. Zie ook www.jeleefstijlalsmedicijn.nl en www.gezondhelmond.nl.

Van bovenaf en van Onderop

Een CityDeal is een mooi instrument om in samenwerking met een veelheid aan partners te werken aan een gezondere voedselomgeving en aan bewustwording.

Deze inzet is een kwestie van jaren volhouden en beleidsmatig proberen te ondersteunen wat je als overheid zou willen stimuleren.

Steden willen het graag allemaal zelf bedenken en sturend beleid is zeker nodig om het resultaat van een gezondere leefomgeving te bereiken.

Dat kan echter niet zonder samenwerking van de gemeenschap in de breedste zin van het woord, begin klein, in een dorp of wijk.

Ga daarna uitbreiden naar een groter gebied of regio, indien het in die wijk of dat dorp werkt. Kijk altijd goed naar het lokale samenspel en durf te differentiëren.

We weten al heel lang dat blauwdrukken niet werken.

Maak de aanpak duurzaam en ontwikkel door, maak het van de mensen zelf, dan krijg je op den duur een gezonde en duurzame voedselomgeving.

Wat kun je Doen?

Kun je nu al iets Doen als lokale overheid? Ja is daarop het antwoord, met de Omgevingswet in aantocht (invoering begin 2022) kun je samen met je bewoners kijken naar de omgeving van scholen, het voedselaanbod in je dorp of stad.

Is dat voedselaanbod gezond? Is de gemakkelijke keuze te maken? Gebruiken we de inzichten en kennis van bijvoorbeeld het Voedingscentrum? Bewegen we genoeg en slapen we voldoende?

Kortom

De CityDeal biedt een goede kapstok om reeds bestaande initiatieven en voorbeelden verder te verspreiden. Daarbij is het volgens mij nodig dat lokaal het inzicht ontstaat dat beleid nodig is en dat dit ook lokaal wordt aangepakt. Gemeentelijke overheden zijn niet de enige instanties die initiatieven zouden kunnen nemen. Gezondheidsbevordering in zijn algemeenheid en het ontstaan van een duurzame voedselomgeving is een zaak van lange adem.

Netwerkadviseur & regiocoördinator

Netwerkadviseur groen

Terug

Bloeiende samenwerking tussen regionetwerk HANNN, institute for Positive Health en Alles is Gezondheid

19 juli 2021

Het begint met de droom van HANNN (Healthy Ageing Network North Netherlands) eind 2020 om Positieve Gezondheid stevig te verankeren in Noord-Nederland. Om daarmee nog meer en sneller meer gezonde jaren voor mensen in Noord-Nederland te realiseren.
HANNN is een van de oudste netwerken van Alles is Gezondheid, is de gezondste coalitie van Nederland en zet zich in voor Meer Gezonde Jaren voor álle inwoners van Noord-Nederland, jong en oud. Nu dus ook via de samenwerking met Institute for Positive Health (iPH). Aanleiding voor de samenwerking is de vraag of er in de Gezonde Huiskamer, de mobiele bus van waaruit inwoners in Noord-Nederland een leefstijlcheck kunnen doen, gewerkt kan worden met de gesprekstool en de methodieken van Positieve Gezondheid.

Leefstijlcheck via de Gezonde Huiskamer

De Gezonde Huiskamer is inmiddels een bekende plek in Noord-Nederland voor een leefstijlcheck, voor een gesprek over (gezonde) leefstijl en om inspiratie op te doen om de gezondheid in kleine stappen te verbeteren. Doordat de Gezonde Huiskamer verrijdbaar is, worden inwoners in diverse wijken, plattelandsgebieden en buitenwijken van steden makkelijker bereikt. Inwoners doen er een leefstijlcheck, afgenomen door een leefstijlcoach, en deze duurt ongeveer 20 minuten. Omdat Positieve Gezondheid steeds vaker door gemeenten en organisaties wordt omarmd is het integreren van deze methodiek eigenlijk een logische vervolgstap voor De Gezonde Huiskamer. De insteek is om na de vragenlijst tijdens het gesprek ook concreet te verwijzen naar lokale activiteiten die voor de diverse pijlers van Positieve Gezondheid staan. Zo worden de bezoekers aan De Gezonde Huiskamer nog beter op weg geholpen om te werken aan hun gezondheid en of leefstijl. Na het samenbrengen van Institute for Positive Health en Hannn via Alles is Gezondheid kwam al snel het idee ook PLUK gezamenlijk te gaan verkennen.

De eerste twee activiteiten die op het programma staan, zijn een toer door de gemeente Coevorden aansluitend bij de Nationale Sportweek en een gezondheidsmarkt in Sint Nicolaasga, waar de diverse aanbieders volgens de assen van Positieve Gezondheid gepresenteerd zullen worden.

Samen aan de slag

Inmiddels hebben Stephan Spies (institute for Positive Health) en Janny de Boer (Alles is Gezondheid) zelf kennis gemaakt met de leefstijlcheck, volgt een team van de HANNN de Basismodule: ‘Werken met Positieve Gezondheid’, en last but not least gaan HANNN en Alles is Gezondheid en Institute for Positive Health ook samen aan de slag met PLUK, jouw geboorterecht op gezondheid. PLUK is een concrete vertaling van Positieve Gezondheid. Samen met de partners van HANNN gaan we PLUK testen in Noord- Nederland: ‘We bouwen als HANNN aan een infrastructuur om het contact tussen de beleidswereld en de samenleving op het vlak van gezondheid te vergemakkelijken. Daarbij is het ook handig om een soort abonnement op gezondheid te kunnen bieden,’ aldus HANNN-directeur Daan Bultje. ‘We richten ons in eerste instantie op de Bloeizones in Fryslân en verkennen de koppeling met de verrijkte schooldag in Groningen.’

Wil je meer informatie over de samenwerking tussen HANNN, Alles is Gezondheid en Institute for Positive Health? Neem gerust contact met ons op.

Janny.de.boer@allesisgezondheid.nl
s.spies@ipositivehealth.com
allette.snijder@hannn.eu
danielle.bekkering@hannn.eu

Netwerkadviseur
Terug

Natuur op recept, nu ook voor kwetsbare groepen!

14 juli 2021

Ga de natuur in voor je gezonde leefstijl, goed voor de mentale en fysieke gezondheid van ons allemaal. Veel patiënten voelen intuïtief aan dat tijd doorbrengen in de natuur goed is voor de gezondheid, maar daarmee zit het nog niet in hun systeem. En huisartsen of andere zorgverleners gaan zelf voor hun beweging, ontspanning of ontmoetingen wel naar de natuur, maar wijzen hun eigen patiënten niet altijd op de gezondheidseffecten van natuur. Een gemiste kans, want op alle zes leefstijlaspecten blijkt natuur bij te dragen aan een gezondere leefstijl: bewegen, ontspannen, slapen, voeding, sociale ontmoeting en zingeving.

Voor het eerst doorverwijzing naar de natuur voor patiënten

Er was lang geen materiaal om als huisarts de patiënt naar de natuur door te verwijzen, terwijl steeds meer wetenschappelijk onderzoek de vele positieve effecten laten zien. Gelukkig geeft sinds begin 2021 Arts en Leefstijl samen met Alles is Gezondheid een toolkit met die ontbrekende materialen voor de huisartspraktijk uit onder de naam Webshop Pakket C: Natuur en je gezondheid. De toolkit bestond aanvankelijk uit een handleiding over de wetenschappelijke effecten en werking van natuur op gezondheid, een praktijkkaart met adviezen voor de huisarts en een patiëntenfolder met negen leefstijladviezen. Maar er ontbrak nog iets: een verwijsbriefje en informatie voor laaggeletterden.

Kwetsbare groepen extra baat bij doorverwijzing naar natuur

Want juist kwetsbare groepen hebben baat bij een dosis natuur voor hun gezondheid, blijkt uit onderzoek. Mensen in achterstandssituaties hebben vaak een minder gezonde leefstijl en hebben een extra zetje nodig te hebben om hun leefstijl te veranderen. Dat geldt voor bijvoorbeeld gezonde voeding, en ook voor de natuur in gaan om te bewegen, ontspannen of ontmoeten. Natuur is juist voor deze groep een fijne en laagdrempelige plek om aan een gezonde leefstijl te werken. Zo is een park of groenstrook vaak dichtbij genoeg om naar toe te gaan en het is gratis.

Persoonlijk advies en gerichte toeleiding naar (begeleide) activiteiten in de natuur kunnen net het goede zetje geven. Maar dat is niet altijd makkelijk te realiseren voor huisartsen of leefstijlcoaches. Handzaam en gedegen materiaal helpt deze professionals om natuur in hun zorg te integreren, bleek uit een eerdere verkenning . Goed ondersteunend materiaal voor huisarts of leefstijlcoach over natuur is er sinds kort, en nu dus ook voor de kwetsbare doelgroep.

Het is niet eenvoudig om kwetsbare groepen te bereiken, want de verschillen in denk- en werkwijze tussen hen en de professionals is vaak groot. Professionals hebben moeite zich te verplaatsen in wat de mensen uit de kwetsbare groepen vinden, doen en willen. Goedbedoelde, achter een eigen bureau ontwikkelde methoden of hulpmiddelen sluiten dan niet goed genoeg aan. Beter en succesvol gebleken is het om samen met de doelgroep aan de slag te gaan. Daar kozen we voor in dit ontwikkeltraject, mogelijk gemaakt met subsidie van Ministerie LNV en bijdrage van Alles is Gezondheid door Netwerkadviseur Groen Annette Postma.

Laat je doelgroep meedenken, dé manier om ze te bereiken

Vanuit de professionals werkten huisartsen, leefstijlcoaches, buurtsportcoaches, welzijnswerkers en gezondheidsbevordering van de GGD mee in het ontwikkeltraject met de kaart als resultaat, getest in samenwerking met MEE Rotterdam onder laaggeletterde mensen. De doelgroep had duidelijk andere voorkeuren voor beeld en tekst dan de professionals. Die voorkeuren zijn meegenomen in het eindresultaat.

En nu beschikbaar: compacte praktische informatie in begrijpelijke taal met bijpassende beelden ter ondersteuning over natuur voor een gezonde leefstijl. Een stevig kaartje op A6-formaat, dat de huisarts, leefstijlcoach, welzijnswerker of buurtsportcoach samen met de cliënt kan verwerken tot een persoonlijk advies. Het combineert een persoonlijk verwijsbriefje met een praktische folder.

In de regio Gooi en Vechtstreek zullen de GGD en Gooise Meren Beweegt de kaartjes onder hun buurtsportcoaches en huisartsen verspreiden. In Rotterdam wordt het via Mee Rotterdam ook onder sportconsulenten en huisartsen verspreid. En de vier erkende Gecombineerde Leefstijl Interventies sturen het blokje naar hun teams van leefstijlcoaches.

Folders Natuur en gezondheid

De Handleiding Natuur en Gezonde Leefstijl, een Samenvattingskaart Natuur en Gezonde Leefstijl met praktijkadviezen voor de huisarts en een patiëntenfolder Natuur en je gezondheid en het afscheurblok en patiëntkaarten zijn ontwikkeld voor de huisarts en patiënt.

Losse patiëntkaart natuur en gezondheid

Het blokje Natuur en je gezondheid is bij Arts en Leefstijl ook los te verkrijgen.

Netwerkadviseur groen

Terug

Gezond buiten werken

15 juni 2021

Yvette Mehciz van Nature Desks interviewt Annette Postma netwerkadviseur Natuur en Leefomgeving bij Alles is Gezondheid.

Bedankt dat je tijd wilde vrijmaken en leuk dat je mee wilt doen met het interview. Zou je om te beginnen jezelf willen voorstellen?

Als netwerkadviseur Natuur en Leefomgeving werk ik twee dagen per week bij Alles is Gezondheid. Dat is een netwerkorganisatie, die vanuit samenwerking tussen uiteenlopende personen, instellingen en bedrijven werkt aan een gezonder en gelukkiger Nederland voor al haar inwoners. Van oorsprong ben ik bewegings- en gedragswetenschapper, de laatste jaren vooral met focus op de verbindingen tussen gezondheid, natuur en leefomgeving. Ik hou ervan om wetenschap, beleid en praktijk op een lijn te brengen én ook om persoonlijk de verbinding natuur, gezondheid en leefomgeving in de praktijk te brengen.

Wat betekent gezond werken voor jou? 

Gezond werken betekent voor mij dat ik leuk werk heb waar ik plezier in heb. Werk waarin ik mij een beetje kan verliezen zodat de tijd snel gaat en daar ligt meteen mijn valkuil. Dat ik mijzelf zo in het werk verlies dat ik geen pauzes neem en dus te intens werk. Dus gezond werken betekent ook tijdig pauzes houden, in beweging blijven, bijvoorbeeld dat ik dit interview staand doe. Dus afwisselen tussen zitten en staan. Ik heb een zit-sta bureau dus mijn meetings doe ik eigenlijk altijd staand. Gezond werken betekent ook dat ik op tijd stop. Ik ben een ochtend mens dus ik begin vrij vroeg en eigenlijk plan ik principieel na 3 uur ’s middags geen afspraken meer in. Dan heb ik een uur om actiepunten te doen en dan stop ik om 4 uur. Het betekent vooral goed voor mezelf zorgen in niet te hard werken, niet te lang werken en vooral lol blijven houden in wat ik doe en met de mensen waarmee ik werk.

En op welke andere manieren geef je verder nog invulling aan het gezond werken naast de punten die je net hebt benoemd?

Ik vind het fijn om niet achter elkaar afspraken te hebben, dus ik zorg voor gaten in mijn agenda. Ik verzamel mijn telefoontjes of lange meetings met mensen die ik ken. Dan doe ik die wandelend hier in het buitengebied waar ik woon. Lopen tijdens de werkdag is voor mij echt van belang. Stiekem zit ik altijd te kijken of het qua weer en type afspraak ook wandelend of buiten kan. Buiten mijn kantoor heb ik een luifeltje en daaronder staat een loungestoel. Ik woon in een buitengebied en ik kijk uit over de eikenbomen in een schapenweide en dan ga ik daar zitten met mijn laptop. Dat is ook precies de plek waar de zon staat. Dus ik probeer met mooi weer wel altijd een aantal dingen buiten te doen en dat betekent voor mij wel echt gezond werken.

Jij bent natuurlijk zzp’er. Maar in welke mate zijn de organisaties waarbij je werkt bezig met gezond werken?

Alles is Gezondheid is daar natuurlijk altijd en alleen maar mee bezig. Wij hebben een paar collega’s die zich specifiek bezighouden met gezondheid en werken. Die collega’s zijn altijd fanatiek bezig om te zoeken hoe ze dan gezondheid van werkend Nederland kunnen bevorderen.

Hoe bedoel je dat?

Ze zijn bijvoorbeeld bezig dat mensen die werken in de productie bij bedrijven en fabrieken dat die voldoende pauzes krijgen. Dus misschien meer bezig met dat soort mensen dan met de kenniswerkers zoals zijzelf en wij. Opvallend eigenlijk. We zijn er wel mee bezig met de organisatie. Onze programmadirecteur zegt ook van neem vrij, spreek minstens 1 keer per week buiten af met een collega. Dus gezondheid tijdens het werk is bij ons wel een thema en zeker nu in coronatijd doe je dat buiten.

Heb jij verder nog ervaringen met buiten werken naast het wandelend vergaderen?

Ja. Ik werk dus graag buiten met een laptop als het een mooie dag is. Daar heb ik ook plekken voor ingericht. Ik houd ook wel eens mijn meetings buiten want de wifi is daar gewoon goed. Dan moeten die collega’s soms vreselijk lachen, want dan zien ze de koeien van de boer buiten op de achtergrond. Dus dat soort dingen doe ik ook wel. Lunchen doe ik ook zoveel mogelijk buiten. Maar dan ga ik eigenlijk nooit wandelen, dan ga ik gewoon lekker aan tafel zitten.

Waarom ga je dan zitten in plaats van lopen? 

Omdat ik vaak tussendoor al veel loop. Dus het is zo logisch voor mij dat ik al een keer een ronde heb gelopen. Ik heb een perfecte weeting route in de buurt. Daar doe ik 50 minuten over. Dat doe ik eigenlijk altijd wel, tenzij het heel slecht weer is. Zoals de afgelopen weken, toen heb ik echt beduidend minder gelopen tijdens de werkdagen omdat er veel regen en wind was. Als ik op kantoor zou zijn, buiten coronatijd, dan deed ik wel vaak een rondje in de pauze. Ook op kantoor liep ik. Dat heb ik ook geïntroduceerd bij andere collega’s. Die heb ik uitgenodigd om samen te lopen. Dan ga ik naar hen toe en vragen ze hoe dat dan moet en ik geef ze tips. Bijvoorbeeld de aantekeningen dicteer ik altijd op mijn telefoon en dan tussendoor zeg ik  ‘Wacht even, ik dicteer even onze acties of ideeën’ Zo gebruik ik de tips van Martine de Vaan en daarmee laat ik zien dat het heel makkelijk kan.

Hoeveel kilometer loop jij nu op een dag?

Het rondje is 3,9 kilometer. Ik loop niet 2 keer op een dag dat rondje, dus ik kom niet aan de 7 kilometer van Martine. Maar ik zit denk ik aan de 5 à 5.5 kilometer. Soms loop ik nog kleine stukjes heen en weer. Het is wel weersafhankelijk hoor. Als het echt heel slecht weer is dan is het minder. Ik heb wel een nieuwe hele goede regenjas gekocht met zo’n hoge kraag dus als het waait dan kan mijn microfoontje er nog in. Dat werd op een gegeven moment de reden dat ik niet ging lopen. Hier in het buitengebied waait het harder dan in de stad, dus dan is het soms moeilijk om een beschutte route te lopen.

Ja precies. Wat maakt het mogelijk of juist minder goed mogelijk om je werk mee naar buiten te nemen?

Het meenemen van papieren bijvoorbeeld. Vanmiddag heb ik bijvoorbeeld een overleg. Dan heb ik alvast de agenda met wat ik wil zeggen geprint. Maar als ik aantekeningen zou moeten maken of ik zou de meeting moeten voorzitten dan lukt het niet. Dat overleg vanmiddag is met een man of 8 en ik ga het nu voor de derde keer lopend doen. Het is een kwestie van op tijd in je agenda kijken en ik doe dan mijn camera en microfoon uit en tegen de tijd dat ik aan de beurt ben zet ik het aan. Wat je nodig hebt is een goede telefoon, een goed device. Ik woon in een rustige omgeving met weinig verkeersgeluid, dus dat scheelt. Je moet het wel organiseren. Ervoor zorgen dat je voor die tijd genoeg gedronken hebt, naar de wc bent gegaan en je schoenen en jas aan heb. Je moet dus de vergadering anders voorbereiden en niet pas ter plekke kijken waar het over gaat.

Wat voor soort werkzaamheden kan je mee naar buiten meenemen?

Meetings met meerdere mensen, het uitwerken van actiepunten, mails, dat soort dingen dat kan ik buiten aan een tafel doen. Mijn telefoontjes kan ik buiten doen. Meetings die goed voorbereid moeten worden die kan ik wel buiten doen. Vorig jaar had je van die mooie zomerdagen en dan zit ik wel de hele dag buiten ja.

En bij wat voor soort werkzaamheden of vergaderingen kan dit niet?

Bij hele ingewikkelde vergaderingen of hele persoonlijke besprekingen. Soms heb je een teamoverleg waarvan je denkt dit gaat over wel iets heel strategisch. Of ze zijn heel intensief of heel persoonlijk dan wil ik niet dat het gehoord wordt. Ik vind dat dan niet kan. Ook bij werksessie waarbij je dingen op een scherm moet zien terwijl de zon fel schijnt, is naar buiten gaan niet fijn. Ik heb zo meteen een bespreking waarbij we een nieuwe folder gaan ontwerpen en zo iets werkt niet wandelend.

Ben je bekend met de Outdoor Office Day en zo ja, wat voor activiteiten organiseert jouw organisatie in het kader van deze dag?

Daar zijn we mee bekend en sinds dit jaar partner van. Ik ken het al vanaf de eerste versie. Dat was in Utrecht en toen dacht ik al van Wow wat is dit een ontzettend gaaf concept. Dat heb ik toen aan wat collega’s verteld en hebben we al wat social media aandacht aan gegeven. Toen ben ik langsgegaan op het plein waar het was, het was echt kleinschalig. En daar zijn we nu mee bezig, met het groter maken.

Want jouw organisatie is dan met name bezig met het groter maken van die dag?

Toen alleen om te kijken van hoe gaat het nou en het aandacht geven. Dat is ook wat Alles is Gezondheid doet. Die verbindt personen en initiatieven aan elkaar rondom gezondheid. Dat kan zijn op allerlei vlakken, bijvoorbeeld kinderen, ouderen, zorg, werk, de wijk dus noem maar op. Dus we vinden het leuk om partijen te verbinden. En we vinden het leuk om initiatieven, zeker als die van onderop komen, om die een podium te bieden. Dat hebben we toen gedaan met de Outdoor Office Day en dat zijn we nu ook aan het doen. Ik heb nu ook samen met Janny voorgesteld aan communicatiemedewerkers om tijdens de aankomende Outdoor Office Day naar Rotterdam te gaan met ons team Groen, dat zijn de vijf mensen rond Natuur en Leefomgeving. Mijn communnicatiecollega neemt haar fotocamera mee om daar een aantal initiatieven te bezoeken die lopen of natuur promoten. Er is een mooie groene route met allerlei leuke plekken,  De Groene Connectie. 11 kilometer langs een groene speeltuin, een pluktuin, een park ,etc. Dus het verbindt. Dan kan je of de gehele route lopen of specifieke stukken. Wij willen foto’s maken van de activiteiten en het zelf beleven. En de Rotterdamse organisatieadviseur Ellen van Bodegom heeft een interessante wandelroute gemaakt, die laat zien wat je met werken en lopen kan doen, dus daar willen we ons bij aansluiten. Liefst ook nog langs Matthijs van der Poel, een huisarts in die buurt, die het Looprecept doet. Dus die gaat iedere week lopen met de mensen waarvan hij denkt dat ze wel een aanpassing kunnen gebruiken in de leefstijl of die mensen zijn eenzaam en die heeft een wandelgroep. Daar wil ik al heel lang een keer heen, dus leuk om zo een combinatie te maken. En daarnaast dus allerlei foto’s maken die we overal kunnen gebruiken.

Groen, ook voor gezond beleid, gelanceerd in 2020. https://www.groenvoorgezondbeleid.nl

Groen, ook voor gezond beleid, gelanceerd in 2020.

https://www.groenvoorgezondbeleid.nl

Dat klinkt heel goed. En wat is volgens jou de toegevoegde waarde van de Outdoor Office Day?

Wat ik heel goed vind, en daar is Ioana van Nature Desks sterk in, die begint gewoon met haar enthousiasme en haar verbindingskracht. Daarmee laat ze zien van ‘dit kan ook, je moet buiten werken versimpelen, en niet te moeilijk maken. Door de website en een dag te organiseren vestig je er positieve aandacht op. Of neem de website met een vinklijstje van de mogelijkheden om buiten te werken. Je hoeft ze niet allemaal te doen, maar ga het eens proberen. Dus mensen in beweging krijgen dat is één. Mensen naar buiten krijgen dat is twee. Wat meer aandacht voor de natuur in onze leefomgeving dat is drie. Dus ik vind dat zij helpt aan een gezonde wereld en een gezonde werknemer en aan verbindingen onderling. Ik denk dat de Outdoor Office Day precies die dingen doet.

Hoe kan je die toegevoegde waarde nog verder vergroten?

Elkaar versterken! Dus vanuit Alles is Gezondheid zorgen dat die dag heel bekend wordt. En vanuit  OOD zorgen dat er content is om te delen. En verder: practice what you preach. Dus wij zeggen dit is van belang, dus dan moet je het ook zelf doen. Zo’n organisatie als AiG moet op die dag een voorbeeldfunctie hebben, dus zorgen dat veel medewerkers op die dag buiten iets doen rond buigen werken. En dat allemaal posten, over schrijven en anderen naar buiten uitnodigen op die dag.

Alles is Gezondheid vindt het belangrijk dat er met name op plekken waar veel werkgevers samen zitten, dat daar goede wandelroutes zijn die makkelijk zijn, die precies een rondje zijn van een uur vergaderen en dat er kleine rondjes aanwezig zijn waar je in je pauze kan lopen. Zulke weetingroutes hebben wij nu gemaakt met Amersfoort. Dat doen wij nooit alleen en dat willen we graag in de City Deal voor meer steden aanbieden. Er zijn ook plannen om de weeting site door te ontwikkelen, omdat wij het van belang vinden omdat wij vinden dat een gezonde leefstijl, gezond naar buiten gaan dat het onderdeel wordt van de werkdag en wij fan zijn van weeting.nl.

Overigens denk ik na alle kou en regen dit voorjaar dat we het universum mogen vragen of het op 27 mei mooi weer wordt.

Nederland hè. Dat is altijd een dingetje

Ja precies. Je moet altijd wel een beetje slecht weer bestendig zijn.

Wat mij heel leuk lijkt is dat als de buitenlocaties waar je kan werken dat het daar ook heel kleinschalig kan. Niet altijd alleen maar een hele grote dag ergens in het bos. Maar misschien kleine kantoortjes in het bos of meubilair waar je kan werken, dat dat nog verder gepromoot kan worden en uitgewerkt. Dat vond ik heel leuk in het laatste webinar.

Outdoor Office Day zie ik als start van een beweging. We kunnen er met zijn allen voor zorgen dat beweging tijdens de werkdag normaal is, dat naar buiten gaan normaal is. Dat buitenkantoortjes als rustplek beschikbaar zijn of als concentratieplek of kleinschalige ontmoetingsplek. Het lijkt me heel mooi als dat vaker kan. Maar de partners van natuurorganisaties maken zich uiteraard zorgen over de drukte in de kwetsbare natuur, begrijpelijk! Maar op plekken in het buitengebied kan het wel, waar minder ‘hoogstaande’ natuur is. Dus ik hoop dat OOD de mens en natuur wat meer verbindt, zeker in deze tijden van schermen en wifi.

Duidelijk. Dat was het voor mij, dankjewel!

Graag gedaan

Netwerkadviseur groen