Natuur, gezondheid en zorgkosten: een logisch trio?

Meer natuur zorgt voor meer gezondheid en dus voor minder zorgkosten. Het klinkt als een logische redenering. Maar kunnen we die stappen zomaar aan elkaar verbinden?

Dat natuur van waarde is voor onze gezondheid staat eigenlijk niet ter discussie. Maar als gezondheidswinst te letterlijk wordt vertaald naar minder zorggebruik, lagere zorgkosten of zelfs een oplossing voor de druk op de zorg, wordt de onderbouwing een stuk ingewikkelder.

In haar essay Natuur, gezondheid en zorgkosten: een logisch trio? onderzoekt Annette Postma waar het in die redenering kan schuren. Tussen de aanleg van groen en eventuele zorgkostenbesparing zitten namelijk meerdere stappen: gebruik van groen, gedrag, gezondheid en zorggebruik. Elke stap kán kloppen, maar geen enkele stap volgt automatisch uit de vorige.

Verschillende professionele logica’s

Het essay raakt aan een breder samenwerkingsvraagstuk. Professionals uit Gezondheid, Groen en Stedelijke gebiedsontwikkeling kijken vanuit verschillende verantwoordelijkheden naar dezelfde opgave, door net een andere bril. De groene en ruimtelijke domeinen beginnen bijvoorbeeld vaak bij een interventie en de maatschappelijke baten daarvan. Vanuit gezondheid begint de redenering eerder bij het gezondheidsprobleem, de doelgroep, het werkingsmechanisme en de onderbouwing van het verwachte gezondheidseffect. De benaderingen zijn op zichzelf legitiem, maar sluiten niet altijd op elkaar aan.

Domeinoverstijgend denken en werken is precies waar Postma zich mee bezighoudt. Zij werkte jarenlang op het snijvlak van publieke gezondheid, gezondheidsbevordering en hoger onderwijs, onder meer voor TNO, NSPOH, GGD Nederland, Zorginstituut en RIVM. Inmiddels richt zij zich met Gezond & Groen en als netwerkadviseur Groen op het verbinden van natuur en gezondheid en juist ook op het samenbrengen van professionele werelden die elkaar niet altijd vanzelfsprekend vinden.

Postma pleit in het essay voor meer precisie en meer begrip voor elkaars professionele logica. Maak duidelijk welk gezondheidseffect je verwacht, voor wie, via welk mechanisme en met welke mate van zekerheid. Reken niet verder dan de onderbouwing toelaat. Maar bedenk ook: als zorgkostenbesparing niet verantwoord kan worden berekend, kan een groene maatregel nog steeds gezondheids- en maatschappelijke waarde hebben.

Lees het essay: ‘Natuur, gezondheid en zorgkosten: een logisch trio?’

Van analyse naar gesprek

Met het essay begint een bredere gezamenlijke verkenning van Alles is Gezondheid en Gezond & Groen. volgt het praktische vervolg: een interactieve dialoogpaper en reflectiekaarten. Daarmee kunnen professionals individueel of samen onderzoeken vanuit welke aannames en professionele logica zij naar groen en gezondheid kijken. Want alleen agenderen en analyseren is niet genoeg. Voor betere samenwerking is ook een constructief, eerlijk gesprek nodig over wat iedereen verstaat onder natuur, gezondheid, effect en (financiële) waarde.

De eerste goede gesprekken zijn begonnen

Tijdens de Groene Proeftuin op Paleis Het Loo op 22 september stond dit vraagstuk al centraal in een workshop van Alles is Gezondheid. Met deelnemers uit de verschillende domeinen verkenden we hoe verschillende perspectieven op groen en gezondheid zichtbaar worden en hoe je die verschillen kunt benutten in de samenwerking door ze om te zetten in kansen. Dit was ook de eerste keer dat de interactieve dialoogpaper en reflectiekaarten uitgebreid in de praktijk werden getest.

Bekijk deze praktische tools

Halverwege november volgt een webinar waarin de drie domeinen Gezondheid, Groen en Stedelijke gebiedsontwikkeling met elkaar in gesprek gaan en de nieuwe tools verder tot leven komen. Meer informatie daarover volgt later. Houd onze website en nieuwsbrief in de gaten.