‘Het systeem, dat zijn wij’: jongeren pleiten voor gezamenlijke aanpak mentale gezondheid

Jongeren hebben tijdens het Landelijk Congres Mentale Gezondheid hun oproep ‘Het systeem, dat zijn wij’ overhandigd aan minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Zij pleiten daarin voor een fundamenteel andere benadering van mentale gezondheid: niet als individueel probleem, maar als gedeelde maatschappelijke verantwoordelijkheid.

De oproep is ontwikkeld door jongeren zelf, binnen een participatief traject dat is geïnitieerd door Missie Mentaal (onderdeel van Alles is Gezondheid), EMMA en Amsterdam UMC. In dit traject werkten jongeren vanuit gesprekken met professionals en bestuurders uit verschillende domeinen en hun eigen ervaringen, ideeën en perspectieven aan een gezamenlijke analyse van mentale gezondheid in de samenleving. Dit resulteerde in concrete inzichten en aanbevelingen die zijn samengebracht in Het systeem, dat zijn wij.

Hun boodschap: mentale gezondheid vraagt om gezamenlijke actie van onderwijs, beleid, zorg, media, werk en de samenleving als geheel. Die brede benadering sluit aan bij onze visie: gezondheid ontstaat niet alleen in de zorg, maar juist ook in de omgeving waarin mensen wonen, leren, werken en elkaar ontmoeten.

In gesprek met de minister

Tijdens het congres gingen jongeren uit het schrijfteam in gesprek met minister Sophie Hermans over collectieve verantwoordelijkheid. De jongeren vroegen naar haar persoonlijke ervaringen én haar kijk op de rol van de samenleving.

Sophie Hermans:

“Herstel begint vaak niet in een behandelkamer, maar bij iemand die oprecht vraagt: hoe gaat het écht met je? Natuurlijk, soms is professionele hulp nodig. En die hulp moet beschikbaar zijn voor iedereen die het nodig heeft. Maar laten we niet vergeten dat mentale gezondheid ook wordt gevormd in het dagelijks leven. En dat is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. Ga daarom het gesprek niet uit de weg en zorg dat niemand het gevoel heeft er alleen voor te staan.”

Week van de Mentale Gezondheid: Overbruggen

De oproep sluit naadloos aan bij de Week van de Mentale Gezondheid 2026, die dit jaar in het teken stond van Overbruggen: het versterken van verbindingen tussen mensen, leefwerelden en systemen om mentale gezondheid duurzaam te verbeteren.

Maimouna Jalloh (jeugdambassadeur Save the Children):

“Mentale gezondheid is niet alleen een taak van de zorg, maar van ons allemaal. Alleen samen maken we de maatschappij mooier.”

Verdieping

Naast de oproep Het systeem, dat zijn wij openden de jongeren een online ideeënbus, waar iedereen wordt uitgenodigd om mee te denken over mentale gezondheid en de toekomst die zij samen willen vormgeven.

Daarnaast is een verdiepende achtergrondpublicatie opgesteld met wetenschappelijke inzichten, onderzoeken en verdiepende artikelen die de thema’s uit de oproep onderbouwen.

Lees ook: ‘Zo maken we mentale gezondheid van ons allemaal’.

Foto: Angela de Vlaming