Prikkels voor een gezondere bevolking

Blogbericht

Carl Verheijen

Carl Verheijen

  • In de wijk
  • In de zorg
  • Op het werk
  • Op school

Prikkels voor een gezondere bevolking

31 oktober 2014

Hoe kunnen we preventie zodanig gaan organiseren dat het op termijn een gezondere en meer vitale bevolking oplevert? Als je eenmaal onderzoek hebt gedaan naar de gezondheid van de bevolking, is dát de essentiële tweede vraag. En hoewel het zeker makkelijker gezegd dan gedaan is, hebben we wel degelijk antwoorden op die vraag.

Maar waarom is het dan zo lastig? Het eerste probleem is dat er te weinig beloningsprikkels zijn om een populatie gezonder te krijgen. Wij als professionals worden op dit moment alleen betaald voor behandeling van zieke mensen, en niet beloond voor het voorkomen dat mensen ziek worden. In ons gezondheidscentrum in Nijkerk hebben we allerlei disciplines: diëtisten, fysiotherapeuten, huisartsen… Maar we mogen pas in actie komen als de mensen te dik of te dun zijn; niet voordát ze het worden. Verkeerde prikkels, wat mij betreft.

Een tweede kwestie is dat je met preventie in het begin een stijging van de kosten krijgt. Er komt juist wat medicalisering bij, en daar is de zorg met het eenjarige premiestelsel niet op berekend. Omdat we tot nu toe alleen maar eenjarige contracten af kunnen sluiten, zijn er geen prikkels om ervoor te zorgen dat op langere termijn de zorgkosten minder worden.

Of beter: dat de zorgkosten minder hard stijgen, want het derde struikelblok kan zijn dat preventie eigenlijk helemaal niet minder zorgkosten op zal leveren, maar alleen die kosten naar de toekomst verschuift. Toch zou het verkeerd zijn het streven naar een gezondere bevolking daarom af te blazen. Er zijn namelijk andere effecten. Je zorgt ervoor dat mensen langer gezond zijn. Dat ze langer arbeidsproductief zijn, meer vrijwilligerswerk kunnen doen en tot op hogere leeftijd mantelzorg kunnen geven. Dat is misschien voor de zorg niet van het allergrootste belang, maar voor allerlei andere domeinen is het zeker een groot voordeel; dat is ook al wetenschappelijk bewezen.

De vraag is dan natuurlijk: waarom zou de zorgverzekeraar daarvoor gaan betalen? We zullen het dus meer op macro-economisch niveau moeten gaan bekijken, in gemeenschappelijkheid. Misschien met een combinatie van zorgverzekeraar, gemeente, bedrijfsleven en de gezondheidszorg. Kijk bijvoorbeeld naar de uitgangspunten van Alles is gezondheid…. Hopelijk kunnen we op die manier mooie initiatieven als de Nationale Gezondheidscheck een plekje geven in de basisverzekering, waardoor mensen meer mogelijkheden krijgen zichzelf gezond te houden. Maar daarover volgende keer meer. 

Onderwerpen: